* सोमा घोष
आजच्या धावपळीच्या जीवनात कुकिंगला स्ट्रेस बस्टर मानले जाते. कारण जेव्हा आपण जेवण बनवता, तेव्हा आपण ते बनविण्यासाठी आणि त्याचा स्वाद वाढवण्यासाठी वेगवेगळ्या प्रकारच्या सामुग्रीचा वापर करता. भाज्या चिरण्यापासून ते बनवण्यापर्यंतच्या संपूर्ण प्रक्रियेमध्ये आपले लक्ष विभागले जाते, ज्यामुळे आपला स्ट्रेस लेवल कमी होतो. एका सर्व्हेमध्ये असे आढळून आले की बेकिंगमध्ये महिला आणि पुरुषांचा जवळपास ४० टक्के स्ट्रेस कमी होतो. म्हणून जेवण बनवण्यास ओझे नव्हे, तर आपल्या मानसिक आणि शारीरिक हेल्थसाठी उपयुक्त मानण्याची गरज आहे.
याबाबत हायपर सिटीमध्ये आयोजित ‘कुकिंग विथ एक्सपर्ट’मध्ये आलेल्या सेलिब्रिटी शेफ रणवीर बरारचे म्हणणे आहे, ‘‘कुकिंग बेस्ट थेरपी आहे, जी कोणत्याही मानसिक आजाराला कमी करू शकते. मोठमोठ्या शहरात कुकिंगने स्ट्रेस लेव्हल कमी करण्याच्या दिशेने वर्कशॉप चालवले जात आहेत. संपूर्ण जग याला थेरपी मानते. ५ वर्षांपूर्वी परदेशात जो स्ट्रेस लेव्हल होता, त्याला बेकिंग आणि कुकिंगद्वारे ८० टक्के कमी करण्यात मदत मिळाली आहे. माझ्या जीवनातही कुकिंगमुळे खूप परिवर्तन आले आहे. मी १६ वर्षांच्या वयात कोळसा वाहून नेत असे आणि मसाले कुटत असे. आज २३ वर्षांत मी इथपर्यंत पोहोचलो आहे.’’
कुकिंगचे खालील फायदे :
* जेवण एकमेकाला जोडते. मग ते फ्रेंड असोत की कुटुंबीय. चांगले जेवण मिळावे अशी सर्वांचीच इच्छा असते.
* कुकिंग करताना वेगवेगळ्या प्रकारच्या व्यंजनांना कापावे लागते. त्यामध्ये भाज्यांचे रंग आणि मसाल्यांचे फ्लेवर कापणाऱ्यांच्या नसांना शांती प्रदान करतात. त्यामुळे तणाव कमी होतो.
* भाज्या कापणे, कुस्करणे, क्रश करणे, स्लाइस करणे, सोलणे इ. सर्व कामे आपले लक्ष प्रभावी पध्दतीने कोणत्याही समस्येपासून दूर हटवितात. त्यामुळे आपण तणावमुक्त होता.
* कुकिंगमध्ये खूप क्रिएटिव्हिटी असते. पदार्थ जेवढे आपण योग्य प्रकारे सादर कराल, तेवढ्याच आपण वेगवेगळ्या पध्दती शोधून काढाल. त्यामुळे तुम्हाला खूप चांगले वाटेल.
* जेव्हा आपण एखाद्या मित्र किंवा कुटुंबीयांच्या आवडीचा स्वयंपाक करता आणि खूश होऊन ते ग्रहण करतात, तेव्हा आपल्यावर तणावाचे नव्हे, तर स्वयंपाकाचे वर्चस्व असते.
* स्वयंपाक करणे एक कला आहे, जी प्रत्येक व्यक्तीत वेगवेगळी असते आणि शांती देते.
* जेवण बनवायला आल्यावर आपण आपल्या आवडीचे पदार्थ खाऊ शकता.
हे खरे आहे की, आजच्या धावपळीच्या काळात नोकरदार महिलांनी स्वयंपाक बनवणे सोपे नसते. अशावेळी आपल्याला जर स्मार्ट कुकिंग करायची असेल, तर ही तयारी आधीपासूनच करून ठेवा :
* कुकिंगमध्ये उपयोगात येणाऱ्या सर्व पदार्थांची आपण व्यवस्था करू शकत नसाल, तेव्हा स्मार्ट कुकिंगची सर्वात चांगली पध्दत ही आहे की बाजारात मिळणाऱ्या वेगवेगळ्या प्रकारच्या मसाल्यांचा उपयोग स्वयंपाकात करा.
* भाज्या रात्रीच चिरा. कच्च्या मसाल्याचे पदार्थ वाटून, भिजवून, वाफ देऊन आधी फ्रीजमध्ये ठेवा.
* जर डाळ बनवायची असेल, तर ती आधी भिजवून ठेवा, जेणेकरून ती लवकर शिजेल. त्यामुळे त्याची पोषक तत्त्वेही टिकून राहतात व पटकन मऊ होते.
नोकरदार महिलांसाठी रणवीर बरार सांगतात, ‘‘नोकरदार महिला स्वत:ची काळजी न घेता संपूर्ण कुटुंबाची काळजी घेतात. त्यामुळे त्यांचा ‘मूड’ आणि ‘मॉरल’ दोन्ही कमी होतात. अशावेळी त्यांनी आधी स्वत:ची काळजी घेतली पाहिजे, ज्यामुळे त्यांना कामाच्या वेळी कुठल्याही प्रकारे तणाव राहणार नाही.’’
