grihshobhika marathi personal problem article Archives

सौंदर्य समस्या

* डॉ. भारती तनेजा, ऐल्प्स ब्युटी क्लीनिक फाऊंडर, डायरेक्टर

माझे केस खूपच कोरडे आहेत. मला त्यामध्ये चमक आणायची आहे. चमक आणण्यासाठी एखादा उपाय सांगा?

जर केस कोरडे असतील तर त्यांना पोषणची गरज असते. खाण्यात प्रोटीनचे प्रमाण वाढवा ज्यामुळे केसांना न्यूट्रिशन मिळेल आणि त्यांचा रफनेच कमी होईल. कोरड्या केसांसाठी खास शॅम्पू मिळतात ज्यांच्या वापरामुळे तुम्ही केसांचा रफनेस कमी करू शकता. त्यानंतर यामध्ये कंडीशन लावणं गरजेचं आहे. केस धुतल्यानंतर त्यांच्या लेंथमध्ये कंडिशन लावून ३ ते ५ मिनिटे राहू द्या आणि त्याचवेळी कोंब करा म्हणजे कंडीशनर पूर्ण केसांवरती योग्य प्रकारे पसरेल. त्यानंतर कंडिशनर धुवून घ्या. तुमच्या केसांची शायनिंग वाढेल. तरीदेखील जर तुम्हाला वाटतंय की केसांचा रफनेस जात नाहीये, तर त्यामध्ये ‘लिव इन’ कंडिशनर लावा, ज्यामुळे केसांमध्ये शायनिंग येते. केसांना सेट केल्यानंतर मॉइश्चरायझिंग स्प्रे व शायनिंग स्प्रे लावल्यास केसांमध्ये शाईन येते.

मी ४७ वर्षांची आहे आणि माझी मासिकपाळी बंद झालीये. माझा चेहरा आणि हनुवटीवर खूप केस येताहेत, ते रोखण्यासाठी व परमनंटली काढण्यासाठी उपाय सांगा?

मासिक पाळी बंद झाल्यावर शरीरावर केस येणं हे शरीरात हार्मोन्सच्या स्तराच्या बदलामुळे होतं. सर्वप्रथम तुम्ही एखाद्या चांगल्या स्त्रीरोग तज्ञाचा सल्ला घ्या आणि रक्ताची हार्मोनल तपासणीदेखील करून घ्या. हे बॅलन्स करण्यासाठी काही औषधे घ्या. ही प्रोसिजर मोठी आहे परंतु औषध घेतल्यानंतर तुम्ही बराच महिने बॅलन्स करू शकता. यासोबतच जर तुमच्या केसांचा रंग काळा आहे आणि यापासून तुम्हाला मुक्ती हवी असेल तर लेझर वा पल्स लाईट तंत्रज्ञानाचा वापर करा. नको असलेल्या केसांपासून लवकरच परमनंट सुटका मिळते. हे तंत्रज्ञान सुरक्षित, पेनलेस आणि क्विक आहे. २-३ सेटिंग्स घेतल्यानंतर केसांची ग्रोथ खूपच कमी होते. वॅक्सिंग, थ्रेडिंग इत्यादींच्या त्रासापासून सुटका मिळते. ४ ते ६ आठवड्याच्या अंतरामध्ये याची सेटिंग घेणं गरजेचं असतं. जर तुमचे काही केस पांढरे झाले असतील तर त्यासाठी तुम्ही थर्मालीसीस करून घेऊ शकता. कारण पांढऱ्या केसांवर लेझर वा पल्स लाईट काम करत नाही.

माझं वय २१ वर्षे आहे. अनेक वर्षांपासून चष्मा लावल्यामुळे माझ्या डोळ्याच्या भोवती काळी वर्तुळं बनली आहेत. ही वर्तुळं खूप वाईट दिसतात. यामुळे मला खूप त्रास होतो. घराबाहेर पडावसं वाटत नाही. कृपया एखादा उपाय सांगा?

जर तुम्ही चष्म्याचा वापर गरजेपेक्षा कमी करत असाल तर तुमच्या डोळ्याच्या मास पेशींवरती जोर टाकल्यामुळे त्या कमजोर होतात. यामुळे तुमचं ब्लड सर्क्युलेशन कमी होऊ लागतं, ज्यामुळे तुमची काळी वर्तुळं वाढतात. तुम्ही या गोष्टीची काळजी घ्या की डोळ्यांवरती जास्त जोर पाडू नका. चष्मा लावून देखील तुमच्या डोळ्यांवरती दबाव पडला तर तज्ज्ञांकडून डोळ्यांची तपासणी पुन्हा करून घ्या. अन्यथा चष्म्याचा सतत वापर करत रहा. चष्म्याच्या जागी तुम्ही लेन्स लावू शकता. अलीकडे लेन्स नॅचरलच नाही तर अनेक विविध रंगांमध्ये मिळतात आणि तुमचं सौंदर्य अधिक उजळतं. या व्यतिरिक्त तुमच्या डोळ्यांवर बदामाच्या तेलाचे काही थेंब डोळ्यांवरती रिंग फिंगरने हलकं हलकं बाहेरून आतल्या बाजूने गोल गोल मसाज करा. काकडी किसून तुमच्या डोळ्यांवरती १० ते १५ मिनिटे ठेवा. यामुळेदेखील तुमचे काळे डाग बरेचसे कमी होतील. एलोवेराचे पानांना घेऊन धुऊन त्याच्या आतील पल्प काढून घ्या.

पल्पमध्ये काही थेंब विटामिन ए तेल टाका आणि काहीच थेंब मधाचे थेंब टाका. त्यानंतर या तिघांना एकत्रित करून तुमच्या डोळ्याच्या चहुबाजूनी थोडावेळ मसाज करा आणि सकाळी डोळे स्वच्छ धुऊन घ्या. असं सतत केल्यामुळे तुमच्या डोळ्याची काळी वर्तुळं बरीचशी कमी होतील.

माझं वय २२ वर्षं आहे. माझं लग्न होणार आहे. मी दिसायला छान आहे परंतु माझी अडचण ही आहे की माझ्या ब्रेसचा आकार खूप लहान आहे. यामुळे मला खूप संकोच वाटतो. मला मदत करा?

सर्वप्रथम तुम्ही एखाद्या गायनाकॉलॉजिस्टकडून तुमच्या शरीराची चांगली तपासणी करून घ्या आणि हार्मोन्सची तपासणी करा. जर यामध्ये काही अडचण असेल तर त्याचं औषध घ्या, ज्यामुळे तुमच्या स्तनांचा आकार वाढू शकतो या व्यतिरिक्त तुम्ही असा काही खास व्यायाम करा ज्यामुळे ब्रेस्टची वाढ होण्यास मदत मिळते. जसं की तुम्ही स्विमिंग बॅक स्ट्रोक करू शकता. दोरीने मागे उड्या मारण्याचा व्यायाम करू शकता. एखाद्या चांगल्या ब्रेस्ट डेव्हलपमेंट तेलाने ब्रेस्ट खालून वरच्या दिशेने मालिश करायला सुरुवात करा. यामुळे देखील काही फरक पडू शकतो. यामुळे रक्तसंचारत वाढ होईल आणि ब्रेस्टच्या विकासात मदत मिळेल. आहारात दूध, पनीर, फळं आणि अंड्यांचा वापर करा. यामुळे तुम्हाला चांगलं न्यूट्रिशन मिळेल आणि ब्रेस्टमध्ये वाढ होईल. एखाद्या चांगल्या कॉस्मेटिक क्लिनिकमध्ये जाऊन ब्रेस्टच्या वाढीसाठी खास सेटिंग्स घेऊ शकता. कोबीची मोठमोठी पान घेऊन बर्फाच्या थंड पाण्यामध्ये टाका आणि थंड झाल्यावरती तुमच्या ब्रेस्टवरती लावून थोडावेळ ठेवा. यामुळे देखील स्तनांचा आकार वाढण्यात मदत मिळते. जर हे सर्व उपाय यशस्वी झाले नाही तर तुम्ही सर्जरीदेखील करू शकता. यामध्ये जो कट येतो तो अगदी ब्रेस्टच्या खाली असतो, जो साधारणपणे दिसत नाही आणि ही सर्जरी बरीच वर्षापर्यंत चालते. यामुळे तुमचा आत्मविश्वास वाढेल आणि तुमचं आयुष्य तुम्ही अधिक चांगल्या प्रकारे जगू शकाल.

गृहशोभिकेचा सल्ला

* प्रतिनिधी

मी एक विवाहित गृहिणी आहे. पती स्मार्ट व हँडसम आहेत आणि स्वत:च्या वयापेक्षा खूप लहान दिसतात. ते सरकारी विभागात अधिकारी आहेत. २ मुलं आहेत, जी आपापल्या कुटुंबीयांसोबत आनंदी जीवन जगत आहेत. माझी समस्या ही आहे की गेल्या १ वर्षांपासून पतीने माझ्यासोबत सेक्स केला नाहीये. खरंतर आमच्यामध्ये कोणतीही भांडण नाही आहेत. १-२ लोकांनी मला सांगितलं की त्यांचे एका बाईशी संबंध आहेत. सांगा मी काय करू?

जसं की तुम्ही सांगितलं की तुमच्या दोघांमध्ये कोणतीही भांडणं नाहीयेत परंतु पतीं सेक्समध्ये रुची घेत नाहीत, तर तुम्ही याचं कारण जाणण्याचा प्रयत्न करायला हवा.

शक्यता आहे की ते अधिकारी असल्यामुळे कामाच्या ओझ्याने दबलेले असतील आणि तणावात राहत असतील वा त्यांना एखादा त्रास असू शकतो. वेळ आणि मूड पाहून तुम्हीच पतींशी बोलून घ्यावं.

जर तुम्हाला वाटतंय त्यांचे एका बाईशी संबंध आहेत तर एकीव गोष्टींवरती विश्वास ठेवून तुमच्या दाम्पत्य जीवनात विष घोळवत आहात. दुसऱ्यांच्या गोष्टींवरती विश्वास ठेवू नका.

तसेही अनैतिक संबंध जास्त दिवस टिकत नाहीत. उशिरा का होईना या नात्यांवरती विराम लागतो.

जर तुमच्या नात्यांमध्ये पुन्हा जीव आणायचा असेल तर पतीसोबत जास्तीत जास्त वेळ घालवा, त्यांना खूप प्रेम द्या, कामकाजाबद्दल विचारा, सोबत फिरायला जा.

हा जर त्यांच्यामध्ये एखादे शारीरिक विकाराची लक्षणे दिसली तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

मी १९ वर्षांची आहे आणि माझ्यापेक्षा २ वर्षांनी असलेल्या मोठ्या मुलावरती प्रेम करते. आम्ही अनेकदा सेक्सचा आनंददेखील घेतलाय. त्याचं माझ्यावर खूप प्रेम आहे आणि माझ्याशी लग्न करायचं आहे. त्याच्या घरातल्यांची देखील कोणतीच आडकाटी नाहीये, परंतु माझ्या घरातले काही तयार होत नाहीत, कारण तो वेगळ्या जातीचा आहे आणि मी वेगळा जातीची आहे. आमच्या नात्यांबद्दल घरातल्यांना समजलं तेव्हा त्यांनी माझं शिक्षण बंद केलं आणि मोबाईलदेखील घेतला. तरी देखील मी त्या मुलाला लपून छापून भेटते. प्रियकर माझ्याशिवाय राहू शकत नाही. यामुळे त्याचा अभ्यासदेखील डिस्टर्ब होत आहे. तो म्हणत आहे की जर घरवाले नाही मानत असतील तर अजून थांबूया, ४ वर्षांनंतर जेव्हा माझं शिक्षण पूर्ण होईल तेव्हा आपण लग्न करूया. परंतु या गोष्टीला मी कसा दिलासा देऊ जे मन रात्रंदिवस त्याच्यासाठी धडकत आहे. सांगा मी काय करू?

तुमचं वय अजून खूप लहान आहे. हे वय अभ्यास करून काही बनण्याचं असतं, परंतु तुम्ही कमी वयातच ही चूक करून बसलात. अगदी शारीरिक संबंध देखील ठेवलेत.

तुमच्या पालकांचं विचार करणं योग्य आहे. त्यांना देखील वाटते की अगोदर तुम्ही स्वत:च्या पायावर उभे राहावं, करियर बनवावं, तेव्हाच लग्नाबद्दल विचार करावा.

ठीक आहे, जे झालं ते झालं. आता समजूतदारपणा यातच आहे की तुम्ही अगोदर तुमच्या घरातल्यांचा विश्वास सार्थ करून अभ्यास सुरू ठेवा. प्रियकराला त्याचं करियर बनवू द्या.

जर तो ४ वर्षं वाट पाहायला सांगत असेल तर त्याचं विचार करणे योग्य आहे. जर त्याचं तुमच्यावर खरं प्रेम आहे तर ४ वर्षांनंतर का होईना तो तुमच्याशी नक्कीच लग्न करेल.

एकमेकांची जात वेगळी असली तरी आजच्या काळात ह्या सगळ्या जुन्या गोष्टी आहेत. समाजामध्ये अशी अनेक लग्नं होत आहेत. उशिरा का होईना तुमचे पालकदेखील मानतील. जर त्यांनी मान्य केलं नाही तर तुम्ही दोघे कोर्ट मॅरेज करू शकता. मात्र तुम्ही सध्या तरी दोघांच्या करिअरवरती लक्ष द्यायला हवं.

मी ३३ वर्षीय विवाहिता आहे. पती आणि दोन मुलांसोबत आनंदी जीवन जगत आहे. लग्नापूर्वी माझ्या आयुष्यात एक तरुण आला होता, ज्याच्यावर माझं प्रेम होतं. परंतु काही कारणामुळे आमचे लग्न होऊ शकलं नव्हतं. आता त्याचं देखील स्वत:चं कुटुंब, पत्नी व मुलं आहेत. इकडे काही दिवसांपूर्वी फेसबुकवर आम्ही दोघे भेटलो. मोबाईल नंबरची देवाण-घेवाण झाली आणि आता आम्ही तासन्तास गप्पा मारत चॅटिंग करत असतो. त्याला मला भेटायचं आहे, सांगा मी काय करू?

तो तुमचा भविष्य भूतकाळ होता. आता तुमच्या दोघांचे मार्ग वेगळे आहेत. पती, कुटुंब, मुलं व आनंदी जीवन आहे. जुन्या गोष्टी ताज्या करून तुम्ही दोघे एकत्रित आला आहात. त्यामुळे कुटुंबाच्या आनंदावर ग्रहण लागू शकतं, म्हणून हे नातं पुढे न जाण्यातच शहाणपणा आहे.

जर तो एक मित्राच्या नाते तुम्हाला भेटू इच्छित असेल तर यामध्ये काहीच वाईट नाहीये. तुम्ही घराबाहेर एखाद्या रेस्टॉरंट वा पार्कात त्याला भेटू शकता. मैत्री असेल तर भेटायला काहीच वाईट नाही. मात्र भेट मर्यादित असावी, हद्द पार करू नका.

गृहशोभिकेचा सल्ला

* प्रतिनिधी

मी २६ वर्षांची आहे. पिरिड्सदरम्यान माझ्या ब्रेस्टचा आकार हेवी होतो. ब्रेस्ट थोडी कडकसुद्धा होते. पिरिड्सनंतर काही दिवस ही समस्या कायम राहते. यामुळे सेक्सच्यावेळी मला बरोबर वाटत नाही. सांगा मी काय करू?

पिरिड्सदरम्यान ब्रेस्ट हेवी होणे ही काही गंभीर समस्या नाहीए. हे साधारणत: सॉल्ट रिटेंशनमुळे होते. तुम्ही फॅमिली डॉक्टरना भेटून आपली समस्या सांगणं उत्तम. व्यवस्थित खाणेपिणे व उपचार यामुळे ना केवळ ही समस्या संपेल तर तुमचे सॉल्ट रिटेंशन आणि कंजेशनसुद्धा कमी होईल.

मी २१ वर्षीय तरूणी आहे आणि हॉस्टेलमध्ये राहते. माझी रूममेट माझी चांगली मैत्रीण बनली आहे. आम्ही कधीकधी मोबाइलवर एकत्र पॉर्न मुव्हीसुद्धा पाहतो. अलीकडेच काही दिवसांपूर्वीच माझी मैत्रीण सेक्स टॉईज घेऊन आली. तिने मलासुद्धा हे वापरायला सांगितले. सुरुवातीला मला असे करायला संकोच वाटला, पण आता मला याची चटक लागली आहे. कृपया मला सांगा सेक्स टॉईज कितपत सुरक्षित आहेत? मी काही चूक तर करत नाही ना?

जर हायजिनकडे लक्ष दिले तर सेक्स टॉईज वापरण्यात काही गंभीर धोका नाही. पण बाजारात लपून छपून मिळणाऱ्या सेक्स टॉईजच्या अनेक रेंज भारतासहित अनेक देशात प्रतिबंधित आहेत.

योग्य हेच राहील की तुम्ही आपल्या अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करा. मोबाईलवर पॉर्न मुव्ही बघण्याची सवय सुटू शकते. याउलट सकाळी लवकर उठायची सवय लावून घ्या आणि चांगली मासिकं, साहित्य वाचा. शक्य असेल तर आपल्या रूममेटपासून दूर राहण्यासाठी रूम बदलून घ्या.

मी ३२ वर्षीय विवाहित पुरुष आहे. माझे सहजीवन समाधानी आहे. पण काही दिवसांपासून मी चिंतेत आहे. माझी पत्नी पॉर्न मुव्ही पाहून सेक्सदरम्यान तशा स्टेप्स करायला सांगते. सुरुवातीला मलाही मजा वाटली पण अनेक स्टेप्स इतक्या विचित्र असतात की मला कळत नाहीत. सांगा मी काय करू?

विवाहानंतर सेक्स संबंधात एकमेकांचा विचार करणे आणि लैंगिक सक प्राप्त होणे वैवाहिक जीवनाचा पाया आहे. त्यात सेक्स तर निसर्गाने दिलेला अमूल्य ठेवा आहे.

जर पत्नीची इच्छा सेक्सदरम्यान वेगवेगळी आसनं करून ते आणखी आनंददायक बनवण्याची असेल तर यासाठी तुम्हाला सराव करावा लागेल.

तुम्ही यासाठी ‘कामसूत्र’ साहित्याची मदत घेऊ शकता. यात रतिक्रीडेच्या आसनांबाबत विस्ताराने सांगितले आहे. सेक्स संबंधांच्यावेळी आपल्या पत्नीशी मोकळेपणाने बोला आणि एकमेकांना सहयोग करा. रात्री अंथरुणात जाण्याआधी हलका पण पौष्टीक आहार घ्या. यामुळे सेक्स प्रक्रियेत ऊर्जा टिकून राहील.

मी ३४ वर्षांचा आहे आणि ५ वर्षाच्या मुलीचा पिता आहे. लग्नानंतर काही वर्ष वैवाहिक आयुष्य छान चालले होते. पण अलीकडे पत्नी थोडी बदलल्यासारखी वाटते. सेक्स संबंध करून महिनोंमहिने उलटतात. माझी इच्छा असली तरी ती काहीतरी कारण सांगून टाळते. तिच्या या बदललेल्या वागणूकीमुळे मी पडताळणी केली तेव्हा कळले की तिचे तिच्या कार्यालयातील एका सहकाऱ्याशी संबंध आहेत. मी माझ्या पत्नीला योग्य मार्गावर आणण्याचा प्रयत्न केला पण अयशस्वी झालो. आता मला वाटते की हे संबंध संपवावे आणि तिला घटस्फोट द्यावा. कृपया सल्ला द्या?

वैवाहिक जीवनात पती अथवा पत्नीचे सेक्सप्रति उदासीनता दर्शवणे, सेक्स संबंध निर्माण करण्यास नकार देणे घटस्फोटासाठी कारणीभूत ठरते. तुम्ही तुमच्याकडून पूर्ण प्रयत्न केला, पण पत्नीला पटले नाही. त्यामुळे तुम्हाला हवे असल्यास तुम्ही घटस्फोट घेऊ शकता. पण हे तुमचे व्यक्तिगत मत असू शकते. जो काही निर्णय घ्याल तो सारासार विचार करून घ्या, कारण तुमची ५ वर्षांची मुलगी तुम्हा दोघांची जवाबदारी आहे. तिच्यावर घटस्फोटाचा वाईट परिणाम होऊ शकतो.

घटस्फोट घेणे सोपे नाही आणि तुम्हाला त्रिशंकू अवस्थता लटकवू शकतो. जो हक्क तुम्ही मिळवू इच्छिता, शक्यता आहे, तो तुम्हाला मिळणारच नाही.

मी ३२ वर्षीय महिला आहे. २ मुलांची आई आहे. लग्न होऊन ११ वर्षं झाली आहेत. सुरुवातीला सगळे नीट सुरु नव्हते. सासू छळत असे. नवराही भांडणात अंगावर हात उचलत असे. यात वेगळे म्हणजे माझी एका फेसबुक फ्रेंडशी चांगली मैत्री झाली. आम्ही दोघे वेगवेगळया शहरात राहतो, तरीही आम्ही एकमेकांसोबत चॅटिंग आणि गप्पा मारत असतो. त्याची आणि माझी एकदाही भेट झाली नाही आहे पण आम्ही आपापसात बोलल्याशिवाय राहू शकत नाही. त्याला अनेकदा मी ब्लॉक केले पण परत तशीच स्थिती होते. कधीकधी मनाला जाणवते की मी माझ्या नवऱ्याला चिट का करते आहे? सांगा मी काय करू?

तुम्ही या अपराधी भावनेत अजिबात राहू नका. तुम्ही काही चुकीचे करत नाही आहात. जर तुम्हाला मानसिक सुख घरात मिळत नसेल तर तुम्ही शांती मिळावी म्हणून फेसबुक फ्रेंडचा आधार घेत आहात. तो पुरुष असो वा स्त्री, हे चुकीचे नाही आहे. नैतिकतेच्या घोळात न फसता आपली मन:शांती घालवू नका. हो, एकमेकांना भेटायचे असेल तर आधी २-३ वेळा विचार करा की जोखीम घ्यावी की नाही.

सौंदर्य समस्या

* समस्यांच्या समाधानासाठी एल्पस ब्युटी क्लीनिकच्या फाउंडर,
डायरेक्टर डॉ. भारती तनेजा द्वारा

माझ्या आयब्रोज खूपच दाट आहेत. मला थ्रेडिंग करतेवेळी खूप वेदना होतात. सांगा मी काय करू?

तुम्ही जिथेदेखील आयब्रोज करायला जाता त्यांना सांगा की त्या आयब्रोज करण्यापूर्वी आयब्रोज वरती थोडासा बर्फ लावा. यामुळे आयब्रोज थोडया सुन्न होतील आणि वेदना होणार नाहीत. त्या हवं असल्यास थ्रेडदेखील ओला करू शकता. ज्यामुळे ट्रेडिंग करतेवेळी वेदना होणार नाहीत. थ्रेडिंग करतेवेळी तुम्ही तुमच्या त्वचेला व्यवस्थित स्ट्रेच करून ठेवलंत तर वेदनादेखील कमी होतील. आयब्रोज करण्यासाठी कोणा दुसऱ्याची मदत घेऊ शकता. ज्यामुळे आयब्रो जास्त स्ट्रेच होतील आणि वेदना कमी होतील. हवं असल्यास लेजरनेदेखील आयब्रोज नेहमीसाठी शेप देऊ शकता.

अलीकडे अॅडमध्ये बीबी ग्लोबद्दल सांगितलं जातं. हे खरोखरच त्वचेसाठी आहे का?

बीबी ग्लो एक अशी ट्रीटमेंट आहे ज्यामध्ये तुम्ही तुमच्या त्वचेमध्ये एका मशीनद्वारे अकॉर्डिंग टू योर स्किन न्यूट्रीएन्ट्स टाकते जातात. हे स्किनमध्ये जाऊन त्वचेला स्ट्रेच करतात. रिंकल फ्री करतात आणि ग्लो देतात. यासोबत बीबी ग्लोमध्ये तुमच्या त्वचेनुसार एक फाउंडेशन त्वचेच्या आतमध्ये टाकलं जातं. ज्यामुळे तुमच्या त्वचेच्या वरती एक हलकासा मेकअप येतो. जो साधारणपणे २० ते ३० दिवस राहतो. सोबतच तुमच्या फेसला शेप देण्यासाठी कंटूरिंग आणि ब्लशरदेखील टाकलं जातं. ज्यामुळे त्वचेला सुंदरसा शेप येतो. ही एक खूपच चांगली ट्रीटमेंट आहे, ज्यामुळे तुमची त्वचा ग्लोदेखील करते आणि सोबत शेपदेखील येतो आणि २० ते ३० दिवसासाठी मेकअप देखील येतो.

हिवाळयात माझ्या टाचा फाटू लागतात आणि रक्तदेखील वाहू लागतं. सांगा मी काय करू?

हिवाळयात त्वचा खूपच ड्राय होते. हिल्सची त्वचा खूप जाड होते आणि कोरडीदेखील होते. अशावेळी जर त्यांची स्वच्छता व्यवस्थित केली नाही आणि सोबतच एखाद्या चांगल्या क्रीमने मसाज केला नाही तर त्या फाटू लागतात. सर्वात जास्त गरजेचं आहे की तुम्ही अंघोळ करतेवेळी एखाद्या स्क्रबरने हलकसं रगडा आणि त्याच्यावरती ऑइल लावून मसाज करा. यामुळे टाचा फोटो फुटणार नाही. जर तुम्हाला वाटत असेल की सकाळी कमी वेळ असेल तर रात्री रोज हलक्या गरम पाण्यामध्ये पाणी टाकून थोडा वेळ स्क्रबरने हलकं रगडा. त्यानंतर एखादा क्रीम वा हलक्या गरम तेलाने मसाज करा. शक्य असल्यास सुती मोजे घालून झोपा. यामुळे तुमचे तुमच्या टाचा फाटणार नाहीत आणि जर त्या फाटल्या तर घरच्या घरी यावर उपाय करू शकता. पाय स्वच्छ करून तुम्ही एका वाटीत थोडसं मोहरीचं(सरसो)तेल आणि मेणबत्ती टाकू शकता. याला हलकं गरम करा आणि फाटलेल्या टाचांमध्ये भरा. वरून मोजे घालून झोपी जा. टाचा लवकर व्यवस्थित होतील.

उन्हाळयात घराबाहेर पडण्यापूर्वी आम्ही लोक नेहमी सनस्क्रीन लावून बाहेर पडतो. हिवाळयातदेखील असं करणं गरजेचं आहे का?

उन्हाळयाप्रमाणे हिवाळयातदेखील बाहेरून कडक ऊन असतं, परंतु आपल्याला ते जाणवत नाही. कारण हवा थंड असते. सूर्यकिरणं तशीच काम करतात जशी उन्हाळयात देखील. म्हणून उन्हाळयाप्रमाणेच हिवाळयातदेखील सनस्क्रीन लावणं गरजेच आहे. हिवाळयात सनस्क्रीन जेदेखील लावाल ते जास्त मॉईश्चरायझिंग व नरिशिंग असायला हवं. घरातून बाहेर पडण्यापूर्वी सनस्क्रीन नक्की लावा आणि त्याच्यावरती हलकी पावडर वा मेकअप करा.

माझं वय ३० वर्ष आहे आणि माझे केस खूप गळतात. गळलेले केस मला पुन्हा कसे मिळतील?

३०शीनंतर हेअर लॉसची अनेक कारणं आहेत ज्यामध्ये मेन फॅक्टर तुमच्या डायटशी संबंधित आहे. तुमच्या डायटमध्ये कोणत्या गोष्टींचा समावेश करायला हवा यावर अधिक लक्ष देण्याची गरज आहे. केसांसाठी सर्वात जास्त गरजेचं आहे प्रोटीन. जर तुमच्या शरीरामध्ये प्रोटीनची कमतरता असेल तर त्याचा परिणाम केसांवरती देखील पाहायला मिळतो. म्हणून तुमच्या डायटमध्ये प्रोटीनचे प्रमाण वाढविण्यासाठी डेरी प्रॉडक्ट्स आणि डाळींचा समावेश करा. हेल्दी केसांसाठी बदाम, फ्लॉवर, मशरूम, अंडयापासून मिळणारं बायोटीन एक गरजेच विटामिन आहे. केस गळती रोखण्यासाठी विटामिन्सचा डायटमध्ये समावेश करणं फायद्याचं असू शकतं. या गोष्टींचा तुमच्या डायटमध्ये समावेश करून तुम्ही विटामिन्सची उणीव पूर्ण करू शकता. भाजलेले चणे, मटर, राजमा, छोले आणि काजूचा डाएटमध्ये समावेश करून तुमच्या केसांसाठीदेखील गरजेचं आयरन मिळवू शकता.

या आयरनच्या कमतरतेमुळे केस गळती व निस्तेज होण्याची समस्या वाढू शकते. विटामिन ए आणि सी असे विटामिन आहेत, जे केसांची वाढ आणि शायनिंगसाठी खूपच परिणामकारक असतात. म्हणूनच तुम्ही विटामिन ए साठी गाजर, रताळं, काजू, पालक, दूध व दह्याचा डाएटमध्ये समावेश करण्याची गरज आहे. तर विटामिन सीसाठी आवळा, लिंबू, पेरू व स्ट्रॉबेरीचा समावेश करा.

केस गळण्याच्या दुसऱ्या फॅक्टर्समध्ये टेन्शनदेखील एक फॅक्टर आहे. ज्यामुळे तुमचे केस गळू लागतात म्हणून टेन्शन कमी करण्यासाठी नियमित मेडिटेशन करा. या वयात तुम्ही स्टायलिश हेअर स्टाईल करण्यासाठी अनेक प्रयोग करता. जे केसांना कमजोर बनवू शकतात. म्हणून केसांवर जास्त एक्सपेरिमेंट करू नका. जर तुम्हाला काही वेगळं करायचं असेल तर त्यासाठी एक्स्पर्टचा सल्ला घ्या.

आरोग्य परामर्श

* डॉक्टर शुभम गर्ग, सीनियर सर्जन फोर्टीस हॉस्पितल, नोएडा

प्रश्न : माझं वय २६ वर्षं आहे. अल्ट्रासाउंड केल्यावर समजलं की माझ्या अंडाशयात गाठ आहे. ही धोकादायक आहे का?

उत्तर : अंडाशय हार्मोन्सशी सरळ संबंधित असतात. प्रत्येक महिन्यात आता मासिकपाळीच्यावेळी याच्या आकारात बदल होतो, तर कधी यांचा आकार मोठा होतो कधी छोटा. जर सतत वेदना वाढत असतील, पोट साफ होत नसेल, फुगत असेल तर हे ओवेरियन कॅन्सरचं लक्षण असू शकतं. डॉक्टर तुम्हाला एक ब्लड टेस्ट ट्यूमर मार्कर करण्याचा सल्ला देतील. जर हा वाढला असेल तर कॅन्सर कन्फर्म करण्यासाठी सीटी स्कॅन केलं जाईल.

प्रश्न : शारीरिक संबंध केल्यानंतर मला ब्लिडींग होतं. मला जाणून घ्यायचंय की याचं कारण काय आहे?

उत्तर : शारीरिक संबंध केल्यानंतर होणारं ब्लिडींग (पोस्टकोइटल ब्लिडींग ) सामान्य आहे. परंतु जर ब्लिडींग अधिक होत असेल, नियमित होत असेल आणि मासिक पाळीच्यामध्ये देखील होत असेल तर हे सर्वाइकल कॅन्सरचं सुरुवातीचं लक्षण असू शकतं. हे आपल्या देशात स्तन कॅन्सरनंतर महिलांमध्ये होणारा सर्वात सामान्य कॅन्सर आहे. हा ३० ते ६५ वर्षांच्या वयोगटातील महिलांमध्ये अधिक आढळतो. तुम्ही तुमची तपासणी केल्यावरच सर्वीक्स वा गर्भाशयाच्या तोंडावर विकसित होणारी एखादी वाढ वा पॉलिपबद्दल समजेल.

प्रश्न : माझ्या वहिनीला स्तन कॅन्सर आहे. मला हा कॅन्सर होण्याचा किती धोका आहे?

उत्तर : आनुवांशिक स्तन कॅन्सर होण्याचा धोका ५ ते १० टक्के पर्यंत वाढतो. जर तुमची आई, आजी, मावशी वा बहिणीला स्तन कॅन्सर असेल तर तुम्हाला कॅन्सर होण्याची शक्यता वाढते. अशावेळी यापैकी कोणा एकाला स्तन कॅन्सर असेल तर इतर सर्वांनी त्वरित तपासणी करायला हवी. परंतु तुमच्या वहिनीला स्तन कॅन्सर झाल्यामुळे तुम्हाला त्यापासून धोका नाहीए; कारण तुमचा त्यांच्याशी सरळ रक्ताचा संबंध नाहीए.

प्रश्न : गेल्या काही दिवसापासून माझ्या पोटात खूप दुखतंय. तपासणी केल्यावर गर्भाशयात गाठ असल्याचं समजलं. हे गर्भाशयाच्या कॅन्सरचं लक्षण तर नाही ना?

उत्तर : तुम्ही हे नाही सांगितलं की तुमची मासिकपाळी नियमित आहे की नाही, मासिकपाळीच्यामध्ये ब्लिडींग तर होत नाही ना वा मासिकपाळी बंद तर नाही आलीए. तुम्ही त्वरित एखाद्या स्त्री रोग तज्ज्ञना दाखवा. सर्व प्रथम तुमच्या गर्भाशयात जी गाठ आहे त्याची बायोप्सी केली जाईल. जर त्यांना एन्ड्रोमिट्रीयल कॅन्सरचा संशय वाटला तर ते पेल्वीसचा एमआरआय करायला सांगतील. त्यानंतर स्थिती स्पष्ट होईल.

प्रश्न : माझं वय ६० वर्षं आहे. माझी मासिकपाळी बंद होऊन १० वर्ष झालीत. काही दिवसांपासून माझं पांढरं पाणी जातंय. हे कॅन्सरचं लक्षण तर नाही ना?

उत्तर : मॅनोपोज म्हणजेच मासिकपाळी बंद झाल्यानंतर पांढरं पाणी येऊ शकतं. योनीतून पांढरं पाणी निघणं नेहमीच कॅन्सरचं कारण नसतं. हे सामान्य संक्रमणदेखील असू शकतं, परंतु जर बऱ्याच काळापासून पांढरं पाणी जात असेल आणि अधूनमधून ब्लीडिंगदेखील होत असेल तर हे कॅन्सरचं कारण असू शकतं. तुम्ही त्वरित एखाद्या स्त्रीरोग तज्ज्ञाला दाखवा. अल्ट्रासाउंड केल्यानंतर समजेल की गर्भपिशवीमध्ये एखादी गाठ आहे की नाही ते समजेल.

प्रश्न : माझ्या कुटुंबात गेल्या काही दिवसात दोन लोकांची किमोथेरपी झाली आहे. एकाचे केस पूर्ण गळून गेले आहेत. तर दुसऱ्याचे अजिबात गळले नाही आहेत असं का?

उत्तर : किमोथेरपीनंतर केस जाणं स्वाभाविक आहे. ज्यांचे केस गळले आहेत त्यांनाही चिंता करण्याची गरज नाही आहे. कारण हे कायमचं नाही आहे. ६०टक्के रुग्णांमध्ये असं होतं. हे औषधं आणि तुमच्या शरीराशी संबंधित असतं. यानंतर जे केस येतात ते पहिल्यापेक्षा छान घनदाट आणि गडद असतात. केमिओथेरपी नंतर काही लोकांचे केस गळत नाहीत. परंतु घाबरू नका. त्याचा असा अर्थ अजिबात नाहीए की केमोथेरपी परिणाम करत नाहीए.

प्रश्न : मला डॉक्टरांनी रेडिएशन थेरेपी करायला सांगितली आहे. परंतु मला भीती वाटत आहे?

उत्तर : रेडिएशन थेरेपी कॅन्सरच्या उपचाराची एक खूपच सुरक्षित प्रक्रिया आहे. रेडिएशन हाय एनर्जी रेंज असते. त्यामध्ये कोणताही करंट नसतो. तुम्ही घाबरू नका कारण यामध्ये जळजळ वा गरमी लागत नाही. सिटीस्कॅनप्रमाणे ५ मिनिटांसाठी मशीनमध्ये जातात आणि नंतर बाहेर येतात.

प्रश्न : माझी आजी आणि वहिनी दोघींचा लंग्स कॅन्सरमुळे मृत्यू झाला आहे. मला जाणून घ्यायचं आहे की त्या धूम्रपान करत नव्हत्या तरीदेखील त्यांना फुफ्फुसाचा कॅन्सर कसा झाला?

उत्तर : हे खरं आहे की ज्यांना फुफ्फुसांचा कॅन्सर असतो त्यापैकी ९० टक्के लोकं धूम्रपान करतात. परंतु केवळ धुम्रपान हेच याचं एकमेव कारण नाहीए. चुलीवर जेवण बनवणं, वायू प्रदूषण, सिमेंट उद्योगमध्ये काम करण्यामुळे लंग्सचा कॅन्सर होऊ शकतो.

गृहशोभिकेचा सल्ला

* प्रतिनिधी

मी २६ वर्षांची आहे आणि माझा प्रियकर माझ्यापेक्षा ५ वर्षांने मोठा आहे. यामुळे सेक्स संबंधांमध्ये एखादा त्रास होऊ शकतो का? मला त्याच्यासोबत सेक्स करायचा आहे परंतु कधी कधी वाटतं की तो मला साथ देऊ शकत नाही, कारण एकदा जेव्हा उशिरापर्यंत फोर प्ले केल्यानंतर तो त्याचं पेनिस इन्सर्ट करण्याचा प्रयत्न करत होता. तो वारंवार प्रयत्न करूनदेखील यशस्वी होऊ शकला नव्हता. त्याला एखादा त्रास आहे का? कृपया सल्ला द्या?

तुमच्या जोडीदाराचं वय एवढंदेखील कमी नाही की तो सेक्स करण्यामध्ये सक्षम नाहीए. खरंतर योग्य आहार संबंधी निर्देशांचे पालन आणि नियमित व्यायामाची सवय असेल तर सेक्स आनंद दीर्घकाळपर्यंत घेतला जाऊ शकतो.

असं साधारणपणे सेक्चुअल इंटरकोर्सच्या माहितीच्या अभावामुळे होतं. कदाचित गडबडीत अथवा एखाद्या भीतीमुळे तो सेक्स संबंध ठेवण्यास अयशस्वी होत असेल.

सेक्स आरामात करण्याची प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये दोघांचं मन शांत असावं आणि वातावरणदेखील शांत असावं. सेक्सपूर्वी तुम्ही दोघं फोर प्लेचा आनंद घ्या. जेव्हा जोडीदार पूर्णपणे सेक्ससाठी तयार असेल तेव्हाच पेनिस इन्सर्ट करण्याला सांगा. नक्कीच तुम्हा दोघांना यामध्ये सुख मिळेल. परंतु लक्षात ठेवा, पुरुष जोडीदाराला या दरम्यान कंडोमचा वापर करायला नक्की सांगा.

मी २८ वर्षीय महिला आहे. गेल्या वर्षी लग्न झालं होतं, लग्नानंतर सासरी आली तेव्हा दोन-तीन दिवसातच समजून गेले की माझे पती मम्माज बॉय आहेत. ते त्यांच्या आईला विचारूनच प्रत्येक काम करतात आणि माझं एक अजिबात ऐकत नाहीत. खाण्यापासून ते पडद्याच्या रंगांपर्यंतची निवड माझ्या सासुबाईच करतात आणि मला माझ्या बोलण्याला ते महत्त्व देत नाहीत, यामुळे मी सतत तणावात असते कळत नाही काय करू?

तुमचं नुकतंच नवीन लग्न झालं आहे. तुमचे पती समजूतदार आहेत आणि त्यांना असं वाटत नाही की अचानक आईकडे दुर्लक्ष करावं आणि तुमच्या बोलण्याला त्यांच्यासमोर महत्व द्यावं. यामुळे घरात विनाकारण तणावाचं वातावरण होईल. तुम्ही हळूहळू काळाबरोबर घरात तुमची जागा बनवा. तुम्ही तुमच्या सासूला सासूबाई न समजता आई समजा. त्यांच्यासोबत रिकाम्या वेळेत बसा, टीव्ही पहा, शॉपिंग करायला जा. त्यांचा आवडीचा ड्रेस विकत घेऊन त्यांना द्या. घरातील कामामध्ये त्यांची मदत करा.

जेव्हा तुमच्या सासूबाईंना खात्री होईल की तुम्ही चांगला संसार करू शकता, तेव्हा हळूहळू ते तुम्हाला सर्व जबाबदाऱ्या सोपवतील.

मी ४८ वर्षांची आहे. सेक्सची इच्छा होते तेव्हा ओलसरपणा कमी होतो. असं नाही की मला अजिबात सुख मिळत नाही. सांगा मी काय करू?

शक्यता आहे की ही समस्या मेनोपोजमुळे होत आहे कारण मेनोपॉजनंतर शरीरात फीमेल हार्मोन एस्ट्रोजनच्या अभाव होतो आणि यामुळेदेखील ही समस्या निर्माण होते.

शरीरात एस्ट्रोजेनच प्रमाण वाढविण्यासाठी तुम्ही आहारसंबंधी गरजांकडे लक्ष द्या. खाण्यात मोसमी फळं, हिरव्या भाज्या, दूध, पनीर इत्यादींचे नियमित सेवन करा आणि नियमितपणे फिरा आणि व्यायाम करा.

सेक्स करतेवेळी तुम्ही सध्या क्रीमचा वापर करू शकता. यामुळे ओलसरपणा राहील आणि सेक्सचा आनंद देखील येईल. सेक्स पूर्वी फोर प्ले करा यामुळे बराच काळपर्यंत कोरडेपणाच्या समस्येपासून वाचता येईल.

मी ५२ वर्षीय महिला आहे. पती जाऊन पाच वर्षे झाली आहेत. गेल्या काही महिन्यापासून एका २७ वर्षीय अविवाहित तरुणांशी माझे शारीरिक संबंध आहेत. तो माझी खूप काळजी घेतो आणि आम्ही एकमेकांच्या संमतीने संबंध ठेवले आहेत. माझे त्याच्याशी चांगले संबंध आहेत आणि केवळ सेक्सच नाही तर अडीअडचणींमध्ये देखील तो कायम माझ्या सोबत असतो. तो खूपच जोशीला आहे परंतु सेक्स करतेवेळी त्याला कंडोम लावायला आवडत नाही. खरंतर मी कुटुंब नियोजन केलं आहे यामध्ये काही धोका तर नाही ना? कृपया सल्ला द्या.

तुमच्या सेक्स पार्टनरचं सेक्सच्या दरम्यान कंडोमचा वापर न केल्यामुळे कुटुंब नियोजनाशी कोणताही संबंध नाहीए. सेक्स संबंधाच्या दरम्यान गर्भ राहील याची देखील खात्री असून नसल्यासारखी आहे. परंतु कंडोम फक्त गर्भनिरोधक मध्येच नाही तर यौन संक्रमणापासूनदेखील बचाव करण्याचं एक उत्तम साधन मानलं जातं. सेक्स पार्टनरला सांगा की त्याने सेक्सच्या दरम्यान कंडोमचा वापर करावा. यामुळे तुम्ही दोघेही यौन संक्रमणापासून वाचाल आणि तणाव मुक्त होऊन सेक्सचा आनंद घेऊ शकाल.

सौंदर्य समस्या

* एल्पस ब्युटी क्लीनिकच्या फाउंडर, डायरेक्टर डॉ. भारती तनेजा

मी डँड्रफ समस्येने त्रासली आहे. मी अनेक शाम्पू वापरले. परंतु सर्व व्यर्थ. सोबतच डॅन्ड्रफ इचिंगदेखील होतं. कृपया उपाय सांगा?

डँड्रफची समस्या सामान्यपणे कोरड्या आणि तेलकट दोन्ही प्रकारच्या केसांमध्ये निर्माण होते. यावर वेळेतच उपाय नाही केले तर केस गळून त्वचेत इन्फेक्शन पसरण्याची भीती असते. सोबतच केसांची मूळंदेखील कमजोर होतात. ज्यामुळे हेअर फॉलची समस्या निर्माण होते, म्हणून वेळेतच उपचार आवश्यक आहेत. यासाठी आठवडयातून कमीत कमी तीन वेळा केसांमध्ये शाम्पू करा आणि केस धुण्यासाठी गरम पाण्याऐवजी कोमट पाण्याचा वापर करा. याच्या इन्फेक्शनपासून वाचण्यासाठी तुम्ही तुमचा कंगवा, टॉवेल व उशी वेगळी ठेवा आणि यांच्या स्वच्छतेची काळजी घ्या. जेव्हा केस धुवाल तेव्हा या तिन्ही गोष्टी व्यवस्थित एखाद्या अँटीसेप्टिक पाण्यामध्ये अर्धा तास बुडवून ठेवा आणि उन्हात सुकवूनच पुन्हा वापर करा.

डोक्यात तेलकट केस असल्यामुळे कोंडा असेल तर एक चमचा त्रिफळा पावडर एक ग्लास पाण्यामध्ये टाकून थोडया वेळासाठी उकळवा. थंड झाल्यावर हे गाळून घ्या आणि पुन्हा दोन मोठे चमचे विनेगर एकत्रित करून रात्री केसांना व्यवस्थित मसाज करून घ्या. सकाळी एखाद्या चांगल्या शाम्पूने केस धुवा.

एवढं करूनसुद्धा त्रास कायम असेल तर एखाद्या चांगल्या कॉस्मेटिक क्लिनिकमध्ये जाऊन ओझान ट्रीटमेंट वा बायोप्ट्रोनची सीटिंग्स घेऊ शकता. यामुळे डँड्रफवरती नियंत्रण राहील, सोबतच डॅन्ड्रफमुळे होणाऱ्या केस गळतीवरदेखील नियंत्रण मिळेल.

त्वचेला इन्स्टंट ग्लो आणण्यासाठी पिल ऑफ मास्क किती महत्त्वाचा आहे? मी माझ्या हनिमूनच्या दरम्यान ते वापरू शकते का?

तुम्ही आरामात तुमच्या हनिमूनच्यादरम्यान हे वापरू शकता. बाजारात अलीकडे अनेक चांगल्या कंपनीचे पील ऑफ मास्क मिळत आहेत. पील ऑफ मास्क अनेकदा फळांच्या साली आणि पानांनी बनलेले असतात. म्हणून यामध्ये असणारे अनेक अँटीऑक्सिडंट नैसर्गिकरित्या फ्री रेडिकल्सशी लढण्यास मदत करतात, ज्यामुळे तुमच्या त्वचेवर वयोपरत्वे होणारे बदल खूप हळू होतात आणि तुम्ही दीर्घकाळ तरुण दिसता. पील ऑफ मास्क चेहऱ्याला व्हाईटन आणि ब्राईटन करण्याचं काम करतं. हे लावल्यानंतर चेहऱ्यावर नवीन त्वचेचा थर येतो. ज्यामुळे चेहऱ्याचं कॉम्प्लेक्शन क्लीन अँड क्लिअर दिसतं. सूर्य किरणांमुळे चेहऱ्यावर येणारे टॅनिंग दूर करण्यासाठीदेखील याचा वापर केला जातो. कोरडया त्वचेला मुलायम बनविण्यासाठी पील ऑफ मास एक उत्तम उपाय आहे.

माझी त्वचा सेन्सिटिव्ह आहे, म्हणून वॅक्सिंगनंतर माझ्या त्वचेवर लाल पुरळ येतं, तसंच मला नको असलेला केसांपासून सुटका हवी आहे त्यासाठी मी काय करू?

त्वचेवर लाल पुरळ येऊ नये यासाठी तुम्ही वॅक्सिंग पूर्वी अँटीअॅलर्जीक टॅबलेट घेऊ शकता. नको असलेल्या केसांपासून सुटका मिळवण्यासाठी तुम्ही पल्स लाईट ट्रीटमेंटच्या सीटिंग्स घेऊ शकता. हे एक इटालियन तंत्रज्ञान आहे जे नको असलेले केस रिमुव्ह करण्याचा सर्वात वेगवान, सुरक्षित व वेदनारहित उपाय आहे. पल्स लाईटच्या काही सीटिंग्समुळे ८० टक्के नको असलेले केस दूर होतात आणि उरलेले केस एवढे पातळ आणि हलक्या रंगाचे होतात की ते दिसूनदेखील येत नाही.

मी माझ्या चेहऱ्यावरच्या केसांबाबत खूपच त्रासलेली आहे. ते दूर करण्यासाठी लेडीज रेझरचादेखील वापर केला, परंतु काहीच फायदा झाला नाही?

सामान्यपणे चेहऱ्यावर केस उगविण्याचं प्रमुख कारण हार्मोन्सचा असमतोलपणा आहे. यासाठी सर्वप्रथम तुम्ही हार्मोन्सची तपासणी करा. यासाठी एखाद्या चांगल्या एंडोक्राईनोलॉजीस्टचा सल्ला घ्या. लेडीज लेझर चेहऱ्यावर वापर करू नका कारण याच्या वापरामुळे राठ केस येतात. सोबतच त्वचा काळी पडते. यासाठी योग्य उपाय हाच आहे की या केसांना कायमच हटविण्यासाठी पल्स लाईट ट्रीटमेंटच्या सीटिंग्स घ्या. हा सर्वात सुरक्षित आणि सहजसोपा उपाय आहे. यामध्ये डाग पडण्याची भीती नसते आणि कोणताही त्रास होत नाही.

माझ्या पोटावर केस आहेत. यामुळे मी शॉर्ट टॉप व ब्लाऊज घालूच शकत नाही. मी ते शेविंगने काढू शकते का?

अजिबात नाही, तुम्ही रेझरचा वापर करून हे काढू शकत नाही कारण यामुळे पुन्हा केस अधिक राठ येतील. जर तुमच्या पोटावर केस कमी असतील तर तुम्ही ते ब्लिच करू शकता. ब्लीचने केस हलक्या रंगाचे होतील, यामुळे त्रासण्याचीदेखील गरज नसते. ते दूर करण्यासाठी तुम्ही हेअर रिमूवल क्रीमचा वापर करू शकता. मात्र एक गोष्ट लक्षात ठेवा की ज्या क्रीमचा तुम्ही वापर करणार आहात ती तुमच्या त्वचेला सूट करणारी असावी. तुम्ही पोटाचे केस वॅक्सिंगने काढण्यासाठी पल्स लाईट लेझरचा वापर करू शकता.

आरोग्य परामर्श

* डॉक्टर सुदीप जैन, एमएस एमसीएच (एम्स), डायरेक्टर, स्पाईन सोल्युशन्स इंडिया, नवी दिल्ली

प्रश्न : मी ४५ वर्षीय नोकरदार स्त्री आहे. गेल्या काही दिवसापासून कमरेत वेदना होत आहेत. तपासणी केल्यावर बल्जिंग डिस्क असल्याचं समजलं. यापासून कशी सुटका मिळेल?

उत्तर : बल्जिंग डिक्सच्या उपचारात फिजीओथेरेपी खूप महत्त्वाची आहे. जर यापासून आराम मिळत नसेल तर उपचार आवश्यक होतात. बल्जिंग डिक्समध्ये वर आलेल्या भागाला एंडोस्कोपिंग तंत्रज्ञानाद्वारे काढलं जातं. हे एक मिनीमली इन्वेसिव्ह प्रोसिजर असतं, ज्याला लोकल अॅनेस्थेशिया देऊन केलं जातं. यामध्ये इस्पितळात भरती होण्याची वा बेडरेस्ट करण्याची गरज नसते. काही दिवसातच तुम्ही पूर्णपणे तुमची सामान्य दिनचर्या सुरु करू शकता.

प्रश्न : माझ्या पतींचे एक्सीडेंट झालं होतं. त्यानंतर त्यांना स्लिप डिस्कची समस्या निर्माण झाली. मला जाणून घ्यायचयं की सर्जरी व्यतिरिक्त असे आणखीण कोण कोणते पर्याय उपलब्ध आहेत?

उत्तर : स्लिप डिस्कचा उपचार यावर निर्भर अवलंबून असतो की समस्या कोणत्या प्रकारची आहे आणि डिक्समध्ये किती खराबी आली आहे. औषध आणि फिजिओथेरेपीने बरं करण्याचा प्रयत्न केला जातो. तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे की स्लिप डिस्कच्या ९० टक्के प्रकरणांमध्ये ऑपरेशनची गरज नसते, परंतु १० टक्के प्रकरणांमध्ये सर्जरी करणं गरजेचं होऊन जातं.

प्रश्न : मी ४६ वर्षीय प्राध्यापिका आहे. मला कोविड-१९ मुळे ऑनलाइन क्लासेस आणि झुम मीटिंगसाठी सतत गॅझेट्स वापरामुळे माझ्या कमरेच्या खालच्या भागांमध्ये वेदना होऊ लागल्या आहेत. कधी कधी वेदना सहन करण्या पलीकडे असतात. काय करू?

उत्तर : कोविड-१९ च्या दरम्यान गॅझेट्सच्या अत्याधिक वापरामुळे अनेक लोकांना स्पाईनशी संबंधित समस्या निर्माण झाल्यात. जर तुम्ही याकडे दुर्लक्ष केलं तर समस्या अधिक गंभीर होईल. तुम्ही त्वरित डॉक्टरांना दाखवा. फिजिओथेरेपी आणि पेन किलरच्या मदतीने ८० टक्के लोकांना आराम मिळतो. ज्यांची समस्या अधिक गंभीर आहे त्यांच्यासाठी एमआरआय, एक्स-रे आणि इतर तपासण्या केल्या जातात. तपासणी केल्यानंतर डॉक्टर सांगतात की तुमची समस्या किती गंभीर आहे आणि ती कशी ठीक केली जाऊ शकते.

प्रश्न : माझ्या सासूबाई ६२ वर्षांच्या आहेत. त्यांना ऑस्टिओपोरॉटिक वर्टिब्रल कम्प्रेशनची समस्या निर्माण झाली आहे. स्पाइन सर्जनने वेसेलप्लास्टि करायला सांगितलं आहे. कृपया उपचाराच्या या तंत्रज्ञानाबद्दल सांगा?

उत्तर : वेसेलप्लास्टि एक नवीन तंत्रज्ञान आहे, जे क्षतिग्रस्त पाठीच्या कणाच्या उपचारासाठी वापरलं जाते. मग पाठीच्या कणामध्ये जर ऑस्टिओपोरॉसिसमुळे खराबी आली असेल, एखादी दुर्घटना व इतर आजारामुळे या तंत्रज्ञानाने उपचार केल्याने परिणाम खूपच चांगले आहेत. प्रथम वर्टीकल कॉम्प्रेशनसाठी ओपन सर्जरी केली जात होती, परंतु वेसेलप्लास्टि एक मिनीमली इनविसिव्ह सर्जरी आहे.

यामध्ये कोणतेही इमप्लांट करण्याची गरज नसते उलट बोन सिमेंटचा वापर केला जातो ज्यामुळे त्वरित पाठीच्या कणा सेटल होतो आणि कोणत्याही दुष्परिणामाशिवाय आयुष्यभर हाड मजबूत बनवून ठेवतं.

प्रश्न : मला अनेकदा मानेमध्ये वेदना होतात. मला जाणून घ्यायचंय की ही समस्या का होते? यापासून वाचण्याचे उपाय आणि उपचार यासाठी कोणकोणते पर्याय उपलब्ध आहेत?

उत्तर : मानेच्या वेदनेला चिकित्सिय भाषेमध्ये सर्वाइकल पेन म्हणतात. मानेपासून जर सर्वाइकल स्पाईनचे सांधे आणि डिक्समध्ये समस्या झाल्यास सर्वाइकल पेन होतं. समस्या साधीच असेल तर त्याला जीवनशैलीमध्ये थोडे बदल करून ठीक केलं जाऊ शकतं. गंभीर समस्या असल्यास उपाय करण्याची गरज पडते. जर फिजिकल थेरेपी आणि औषधांनीदेखील सर्वाइकल पेन बरं होत नसेल तर सर्जरी केली जाते. यापासून वाचण्यासाठी बसताना, चालताना, कॉम्प्युटरवर काम करतेवेळी तुमचं पोश्चर व्यवस्थित ठेवा. नियमितपणे व्यायाम करा. मोबाईल फोनला तुमच्या कान आणि खांद्याच्यामध्ये टेकवून बोलू नका.

प्रश्न : माझ्या पतींना काही दिवसापूर्वीच स्पायनल स्ट्रोक आला आहे. डॉक्टरांनी सर्जरी करण्याचादेखील सल्ला दिला आहे. कृपया सांगा की सर्जरी करणं योग्य राहील का?

उत्तर : स्पायनल स्ट्रोकमध्ये स्पाइनल कार्डमध्ये रक्तात अडथळे येतात. स्पाईनल स्ट्रोक एक गंभीर स्थिती आहे आणि यासाठी त्वरित उपचाराची गरज असते. जर समस्या अधिक गंभीर नसेल तर सूज कमी करण्यास, रक्त पातळ करण्यास आणि रक्तदाब कमी करण्यास आणि कोलेस्ट्रॉल नियंत्रित करणाऱ्या औषधांनी आराम मिळू शकतो. तुमच्या पतींची स्थिती गंभीर असणार म्हणूनच डॉक्टरांनी सर्जरी करण्याचा सल्ला दिला आहे.

सर्जरीला घाबरू नका. मिनीमली इन्वेसीव सर्जरी तंत्रज्ञानाने सर्जरी खूपच सहज होते. यामध्ये पारंपारिक सर्जरीच्या तुलनेमध्ये खूप कमी त्रास होतो आणि इस्पितळात जास्त थांबण्याची गरजदेखील नसते.

गृहशोभिकेचा सल्ला

* प्रतिनिधी

माझी ननंद एका मुलासोबत आठ वर्षांपासून रिलेशनशिपमध्ये आहे. ती सांगते की त्यांनी कधीच मर्यादा ओलांडल्या नाहीत. तरी देखील मला भीती वाटते की तिने एखादा चुकीचा निर्णय घेऊ नये. तिने ही गोष्ट घरातल्यांपासून लपवून ठेवली आहे.

मला देखील याची माहिती अनाहूतपणे झाली. आता मला वाटतं की ही गोष्ट मला माझे पती व सासूबाईंना सांगायला हवी. परंतु नणंद माझ्यापासून कायमची दुखावली जाऊ नये असं वाटतं, हे योग्य आहे का?

तुम्ही तुमच्या ननंदेच्या रागाची काळजी न करता ही गोष्ट घरातल्यांना सांगा, कारण तिच्या आयुष्यात उद्या काही चुकीचं झालं तर पूर्ण आयुष्यभर तुम्हाला याचं दु:ख राहील.

माझं लग्न साधारणपणे चार वर्षांपूर्वी दिल्लीत झालं होतं. पती व्यावसायिक आहेत. आमचं अरेंज मॅरेज झालं होतं. सुरुवातीला पतीसोबत थोडं पटत नव्हतं, परंतु नंतर आम्ही हळूहळू एकमेकांना समजू लागलो आणि सर्व काही ठीक चालू लागलं. परंतु या दरम्यान माझी जाऊ, जी कुटुंबात सर्वात वरच्या मजल्यावर राहते, अचानक स्वर्गवासी झाली. त्यांना दोन मुलं आहेत जे एवढे मोठे झाले आहेत की स्वत: स्वत:ची काळजी घेऊ शकतात.

माझ्या दिरांच जवळच कपडयांचं दुकान आहे. ते अनेकदा माझ्या पतींच्या मागे देखील आमच्या घरी येत असतात. जाऊ बाईच्या मृत्यूनंतर माझ्या मनात त्यांच्यासाठी सहानुभूतीची भावना असते, परंतु त्यांचं वागणं काही वेगळंच आहे ते अनेकदा माझ्याजवळ येण्याचा प्रयत्न करतात. एके दिवशी ते बिनधास्त माझ्याशी लैंगिक संबंध ठेवण्याचा आग्रह करू लागले.

मी त्यावेळी त्यांना नकार दिला आणि जायला सांगितलं. परंतु आता मला भीती वाटू लागली आहे की पुन्हा जर ते या इराद्याने आले तर माझ्या पतींनादेखील या संदर्भात सांगायला भीती वाटते. कारण ते त्यांच्या मोठया भावाचा खूप आदर करतात. मला भीती आहे की ते मला दोषी मानतील. यासाठी काय करू?

सर्वप्रथम तुम्ही न घाबरता तसंच न संकोचता तुमच्या पतींना सर्व काही सांगा. त्यांना विश्वासात घेऊन तुमची भीती प्रकट करा. जर ते अजिबात मानले नाही तर एखाद्या दिवशी संधी मिळतात सर्व पुरावे मिळवण्याचा प्रयत्न करा.

दिर जेव्हादेखील दरवाजा ठोठावतील, तेव्हा मोबाईल व्हॉइस रेकॉर्डर चालू करून तुमच्याजवळ ठेवा व दरवाजा उघडा. अशावेळी दिर जर चुकीचं बोलत असेल व अशा कोणत्या गोष्टी करत असेल तर सर्व रेकॉर्ड होईल आणि तुम्ही तुमच्या पतीला हे पुरावे म्हणून ते रेकॉर्डिंग ऐकवू शकता.

तुमच्या पतींना दुसरीकडे घर घेण्याचा आग्रह करा व दिरांचं पुन्हा लग्न करण्याचा प्रयत्न करा. त्यांना पत्नीची उणीव भासत आहे म्हणून ते तुमच्याकडे आकर्षित होत आहेत. नवी पत्नी आल्यानंतर कदाचित ते तुमच्याशी सामान्य व्यवहार करू लागतील.

मी कॉलेजमध्ये असताना एका मुलावर प्रेम करत होती, परंतु ते प्रेम व्यक्त करू शकली नाही. नंतर माझं अरेंज मॅरेज झालं. पती खूपच समजूतदार आणि केअरिंग स्वभावाचे आहेत. माझ्या आयुष्यात मी खूप आनंदी आहे. परंतु एके दिवशी अचानक आयुष्यात वादळ आलं, खरं म्हणजे फेसबुकवरती त्या मुलाचा मेसेज आला की त्यांना तू माझ्याशी बोलायचं आहे. माझ्या मनात दबलेली प्रेमाची भावना पून्हा जागी झाली. मी त्वरित त्याच्या मेसेजचं उत्तर दिलं.

फेसबुकवरती आमची खूपच चांगली मैत्री झाली. माझ्या रिकाम्या वेळात त्याच्याशी गप्पा मारू लागली.

हळूहळू लाज आणि संकोच गळून पडला. नंतर त्याने एके दिवशी मला एकटीला भेटण्यासाठी बोलावलं. मला त्याचा हेतू माहीत आहे, म्हणून हिम्मत होत नाहीए की एवढ मोठं पाऊल उचलू की नको. इकडे मनात दबलेल्या भावना मला हे पाऊल उचलण्यासाठी हट्ट करताहेत. सांगा मी काय करू?

हे खरं आहे की पहिलं प्रेम कोणी विसरू शकत नाही, परंतु जेव्हा आयुष्यात तुम्ही पुढे गेला असाल तर पुन्हा मागे वळून जाणं मूर्खापणा होईल. तसंही तुमच्या पतीबाबत तुमची कोणतीही तक्रार नाही आहे. अशा वेळी प्रियकरासोबत नातं जोडून उगाच अडचणी ओढून घेऊ नका.

त्या मुलाला स्पष्टपणे ताकीद द्या की तुम्ही केवळ त्याच्याशी हेल्दी फ्रेंडशिपच ठेवली आहे. ज्यामुळे तुमच्या आयुष्यातील एक मरगळ दूर शांतता आणि प्रेरणा मिळते. परंतु शारिकरित्या तुम्ही या नात्यांमध्ये राहून तुमच्या वैवाहिक नात्यावरतीदेखील अन्याय कराल. म्हणून उशीर न करता मनात कोणतीही द्विधा न आणता तुमच्या प्रियकरांशी याबाबत बोलून तुमचा निर्णय सांगा.

आरोग्य परामर्श

* डॉ. अभिनव गुप्ता, निर्देशक, न्यूरो अँड स्पाइन, बालाजी सुपर स्पेशालिटी हॉस्पिटल, साहिबाबाद

प्रश्न : माझ्या वडिलांना स्पाइनल डिस्कचा त्रास झालाय. डॉक्टरांनी सर्जरी करायला सांगितली. आम्हाला जाणून घ्यायचयं की ओपन सर्जरीच्या तुलनेत मिनिमली इनवेसीव सर्जरी किती योग्य आहे?

उत्तर : ज्या रुग्णांचं डिस्क खूप खराब झालं आहे त्यांना स्पाईन सर्जरीची गरज असते. अलीकडे मिनिमली इनवेसीव डीकनप्रेशन आणि मिनिमली इनवेसीव स्टॅबिलायझेशन प्रक्रियेचं चलन खूपच वाढलंय. ओपन सर्जरीच्या तुलनेत हे खूपच सुरक्षित आणि प्रभावी पर्याय आहे. यामध्ये स्पाईनच्या आजूबाजूच्या मांसपेशीना मोठमोठे चिरा देऊन कापणं आणि वेगळं करण्याची गरज पडत नाही. यामध्ये छोटीशी चीर देऊन सर्जरी केली जाऊ शकते.

मिनीमली इनवेसीव सर्जरीचे साईड इफेक्ट्स कमी असतात आणि रिकव्हर होण्यास वेळदेखील कमी लागतो.

प्रश्न : मी ४३ वर्षीय प्राध्यापिका आहे. गेल्या दोन महिन्यापासून कमरेखालती वेदना होतात. तपासणी केल्यानंतर बल्जिंग डिस्क असल्याचं समजलं. मी काय करू?

उत्तर : बल्जिंग डिस्कच्या उपचारात फिजिओथेरपी खूपच प्रभावी आहे. जर यापासून आराम मिळाला नाही तर सर्जरीची गरज लागते. आर्टिफिशियल डिस्क रिप्लेसमेंटद्वारे ही समस्या दूर होऊ शकते. या सर्जरीद्वारे क्षतिग्रस्त डिस्कला आर्टिफिशियल डिस्कमध्ये बदललं जातं. हे डिस्क लागल्यानंतर पीडित व्यक्तीला पुढे मागे वाकण्यात आणि इतर कार्य करण्यात त्रास होत नाही. पाठीच्या कण्याचा लवचिकपणा पूर्वीप्रमाणे सामान्य होतो आणि मणक्याच्या हाडांवर पडणारा झटका सहन करण्याची क्षमतादेखील वाढते. आर्टिफिशियल डिस्कचा सर्वात मोठा फायदा हा आहे की तुम्ही आयुष्यभर काम करू शकता.

प्रश्न : मी ५२ वर्षीय नोकरदार स्त्री आहे. माझ्या कमरे खालचा भाग आणि कुल्ह्यामध्ये सतत वेदना असतात. मी काय करू?

उत्तर : तुम्हाला सायटिकाचा त्रास आहे. खरंतर सायटिकामुळे होणाऱ्या वेदना खूपच गंभीर असतात. परंतु अनेक प्रकरणात हे कोणत्याही ऑपरेशनशिवाय काही आठवडयातदेखील बरं होतं. अनेक लोकं हॉट पॅक्स, कोल्ड पॅक्स आणि स्ट्रेचिंगने या समस्येपासून आराम मिळतो. परंतु ज्या लोकांना सायटिकामुळे पाय अधिक बारीक झाले आहेत वा ब्लॅडर वा बाऊलमध्ये परिवर्तन झाल्याने मलमूत्र त्यागण्याच्या सवयीमध्ये बदल होऊ शकतो. त्यांच्यासाठी ऑपरेशन करणं गरजेचं आहे. या व्यतिरिक्त जीवनशैलीमध्ये बदल करा. असं भोजन करा ज्यामध्ये कॅल्शियम आणि विटामिन डी पुरेपूर असेल. शारीरिकरित्या सक्रिय राहून नियमितपणे व्यायाम करा. नेहमी आरामदायक बिछानावरती झोपा. जे खूप कडक नसावं आणि अगदी खूप मऊदेखील नसावं.

प्रश्न : माझ्या सासूबाईंना एकदा ब्रेन स्ट्रोक झाला आहे. त्या खूपच अशक्त झाल्या आहेत. त्यांना हा त्रास पुन्हा होण्याचा धोका आहे का?

उत्तर : उपचारानंतरदेखील आवश्यक काळजी घेणं गरजेचं आहे. कारण एकदा स्ट्रोक आल्यानंतर पुन्हा स्ट्रोक होण्याची शक्यता पहिल्या आठवडयात ११ टक्के आणि पहिल्या तीन महिन्यांमध्ये २० टक्के असते. त्यांच्या आहाराकडे लक्ष द्या. त्यांना संतुलित आणि पोषक भोजन द्या. हा हलकेफुलके व्यायाम करणे व फिरण्यासाठी सांगा. डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधे वेळेवरती द्या.

प्रश्न : मी आणि माझे पती दोघेही सॉफ्टवेअर इंजिनियर आहोत. गॅझेट्स आमच्या आयुष्याचा एक भाग बनला आहे. मला जाणून घ्यायचे की गॅझेटच्या अतिवापराने स्पाईनशी संबंधित समस्या निर्माण होऊ शकतात का?

उत्तर : गॅझेटचा वाढता वापर अलीकडेच स्पाइनशी संबंधित समस्यांचं एक सर्वात मोठं कारण पुढे येतंय. याच्या वापराच्या दरम्यान योग्य पोश्चर न ठेवल्याने याचा धोका अधिक वाढतो. कारण यामुळे मास पेशींवरती दबाव पडतो. गॅझेट्सच्या अत्याधिक वापरापासून दूर रहा. करतेवेळी स्वत:चे पोश्चर ठीक ठेवा. प्रत्येक दोन तासानंतर एक ब्रेक घ्या. काही मिनिटं ऑफिस वा घरात इकडे तिकडे चालत राहा. थोडसं स्ट्रेचिंग करा. यामुळे तुमच्या मासपेशी आणि सांध्यांना आराम मिळेल. आठवडयातून एकदा डिजिटल डिटॉक्स आवर्जून करून घ्या. यादरम्यान गॅझेटचा वापर अजिबात करू नका.

प्रश्न : मला स्पॉडिलाइटिस आहे, परंतु समस्या एवढी गंभीर नाहीए. मला जाणून घ्यायचेय की काही घरगुती उपायाने आराम मिळू शकतो का?

उत्तर : जर स्पॉडिलाइटिसची समस्या किरकोळ असेल तर घरगुती उपायांनी आराम मिळू शकतो. यासाठी हॉट आणि कोल्ड थेरीपी खूपच महत्त्वाची आहे. यामुळे सांधे आणि मांसपेशीमधील वेदना आणि घट्टपणा दूर होतो. जिथे तुम्हाला वेदना होत असेल तिथे हीटिंग पॅड्स लावा. तुम्ही हॉटशॉवरदेखील घेऊ शकता. सूज कमी करण्यासाठी सुजलेल्या जागी बर्फ लावा. यामुळे सूजदेखील कमी होईल आणि वेदनेपासूनदेखील आराम मिळेल. या व्यतिरिक्त सूज, वेदना आणि घट्टपणा कमी करण्यासाठी नॉन स्टेरिएड अँड टू इनफ्लॅमेटरी ड्रग्सदेखील घेऊ शकता. फिजिकल थेरेपीदेखील याच्या उपचाराचा महत्त्वाचा भाग आहे.