* शिखा जैन
मुलांची भांडणे हाताळणे : "बघ, त्याने मला मारले," "बघ, त्याने माझे खेळणे तोडले..." यांसारख्या लहान गोष्टी कधीकधी शारीरिक हिंसाचारात बदलतात आणि भावंडांच्या भांडणात मुलांना दुखापतही होऊ शकते. पण मुलांची भांडणे पालकांसाठी एक समस्या बनू शकतात. जर पालकांनी एका मुलाच्या वागण्याला बरोबर आणि दुसऱ्याच्या वागण्याला चूक ठरवले, तर ते त्यांच्यासाठी कठीण होऊ शकते, कारण त्यामुळे एका मुलाचे मन दुखावू शकते.
मुले शांततेत राहावीत आणि त्यांचे कुटुंब संघर्षमुक्त असावे, हे सुनिश्चित करण्यासाठी पालकांनी काही गोष्टींकडे लक्ष दिले पाहिजे:
पालक स्वतः त्यांच्या भावंडांशी भांडत आहेत का?
एका निरागस ९-१० वर्षांच्या मुलाला माहित असते की त्याची आई त्याच्या भावाशी भांडत आहे. त्याची आत्या त्याच्या वडिलांशी भांडत आहे. तो त्याच्या आत्याच्या घरी खूप जायचा आणि खूप खेळायचा, पण आता त्याच्या वडिलांनी ते बंद केले आहे. तो त्याच्या आई-वडिलांना विचारतो, "माझे काका आणि काकू आता घरी का येत नाहीत?" सुरुवातीला त्याचे काका आणि काकू खूप प्रेमळ होते, पण नंतर अचानक गायब झाले. मुलांना या गोष्टी समजतात. त्यांना माहित असते की त्यांचे आई-वडील त्यांच्या भावंडांशी भांडतात आणि मग बोलत नाहीत. हळूहळू, या गोष्टी त्यांच्या वागणुकीचा भाग बनू लागतात. ते सुद्धा त्यांच्या भावंडांशी भांडू लागतात आणि यासाठी पालक जबाबदार असतात.
पालकांनी त्यांचे वाद आणि सवयी बदलल्या पाहिजेत
जर पालकांना वाटत असेल की त्यांच्या मुलांनी भांडणे टाळावीत, तर त्यांनी त्यांच्या भावंडांच्या अनेक गोष्टींकडे दुर्लक्ष करणे महत्त्वाचे आहे. त्यांच्यासमोर त्यांच्याशी भांडू नका किंवा त्यांना तुमच्या वादात सामील करू नका. मुलांना तुमच्या वादांपासून दूर ठेवण्यासारखे नियम ठरवा. त्यांना त्यांच्या मामा आणि आत्यांना भेटण्यापासून रोखू नका.
मुलांमधील हे वाद निव्वळ पालकांच्या चुकीमुळे होतात
"तू माझी लाडकी आहेस..." हे ऐकायला छान वाटतं, पण दुसऱ्या मुलासाठी तो एक नकार असतो. हे शब्द भावंडांमधील पवित्र नात्याला शत्रुत्वात बदलतात. जेव्हा एका मुलाला प्रेम मिळाल्याची भावना दिली जाते आणि दुसऱ्याला कमीपणाची भावना दिली जाते, तेव्हा त्यांच्यातील संघर्ष केवळ क्षणिक नसतो. ते स्वतःच्या अस्तित्वासाठी लढू लागतात. त्यांना वाटते की केवळ दुसऱ्याला कमी लेखूनच ते आपल्या आई-वडिलांचे लक्ष वेधून घेऊ शकतात.
