* रेणू गुप्ता
मी काल रात्री माझी मैत्रीण मुस्कानच्या घराच्या ड्रॉइंगरूममध्ये बसून तिच्याशी गप्पा मारत होती. अचानक तिथला लाईट गेला. इतर रूम्सचे लाईट होते. ‘‘ओह, मला वाटतं इथला बल्ब फ्यूज गेलाय. रोनितदेखील घरी नाहीये. आता बल्ब कोण बदलेल?’’ ती काळजी करत म्हणाली.
‘‘अगं एवढी का काळजी करतेस? बल्ब तर फ्युज झालाय. बदल ना. आकाश कोसळून तर नाही पडलंय ना.’’
‘‘मला बल्ब बदलायला नाही येत. हे काम पुरुषांच आहे. आपल्या बायकांच नाही.’’
‘‘एक्सक्युज मी, हे तू काय बोललीस? इतरवेळी तू घराबाहेर मोठी स्त्री-पुरुषांच्या समानतेचे झोंडे सतत गाडत राहतेस आणि घरातल्या कामांमध्ये हा भेदभाव? तू का नाही बदलू शकत फ्यूज्ड बल्ब? हे काही रॉकेट सायन्स तर नाहीये.’’
‘‘अरे बाबा, मी आतापर्यंत कधीच घरांमध्ये फ्युज बदलला नाहीये. नेहमी रोनितच बदलतो.’’
‘‘आणि जर कधी रोनितच्या मागे बल्ब फ्यूज गेला तर काय करशील? तुझ्या मोठ्या मुलीची मुलगी तुझ्याजवळच राहते ना? अजून खूपच छोटी आहे. रोनित कधी कधी ऑफिसच्या टूरवरती जातो. जरा विचार कर, कधी तो नसताना उशिरा रात्री तुझ्या रूमचा बल्ब फ्यूज गेला आणि ती अचानक जोरजोरात रडू लागली, तर काय करशील? रोनितची वाट बघत बसशील, की केव्हा तो दौऱ्यावरून परत येईल आणि बल्ब बदलेल?’’ मी थोडा विचार करून हसतच तिला विचारलं.
‘‘मी... मी...’’ माझ्या या प्रश्नावर ती गप्प बसली.
प्रत्येक काम बरोबरीचं
तेव्हा मी तिला समजावलं, ‘‘घरातील कामांमध्ये बाईपुरुषावर आधारीत असं कोणत्याही कामाचं विभाजन होता कामा नये. आज जर जीवनातील प्रत्येक क्षेत्रामध्ये स्त्री आणि पुरुष खांद्याला खांदा मिळवून चालत आहेत, तर त्यांना घरचं बाहेरचं प्रत्येक कामदेखील करता यायला हवं. मी तर माझा मुलगा आणि मुलीकडून प्रत्येक काम करून घेते म्हणजे त्यांना देखील कोणतही काम करताना पुढे त्रास होता कामा नये.
‘‘माझा १९ वर्षाचा मुलगा बायकांची ठप्पा असलेली सर्व कामे जसं की भाज्याफळं, हिरव्या पालेभाज्या कापणं, धुणं, कुकिंग, डायनिंग टेबल लावणं, स्वत:चे कपडे धुणं, घराची स्वच्छता तेवढ्याच आवडीने करतो, जेवढ्या काळजीने माझी २१ वर्षाची मुलगी पुरुषांचं लेबल लागलेली कामं जसं की फ्युज बदलणं, नवीन बल्ब लावणं, स्वत:ची स्कुटी, घरातील विजेची सर्व उपकरणांची छोटीमोठी दुरुस्ती करणे, वीज, पाण्याची बिलं ऑनलाइन वा ऑफलाईन जमा करणं, बँक, विम्याची कामं, घराची गाडी, स्कुटीचे टायर बदलणं, तिच्या कॉलेजमधील सर्व ऑफिशियल कामं, कपडे, भाजी, रेशन विकत आणणं, गॅस सिलेंडर बदलणंसारख्या कामं करण्यात एक्सपर्ट आहे.
