* सोमा घोष
नीता आणि सर्वेश या दोघांनाही पहिलं मूल झाल्यावर खूप आनंद झाला, पण रुग्णालयातून आल्यानंतर १० दिवसांनी सुनीताच्या लक्षात आलं की तिच्या बाळाला स्तनपानानंतर उलटी होऊ लागली होती. अनेकवेळा ही उलटी उशिरानेही होत असे. सुनीता घाबरली आणि डॉक्टरांकडे गेली. ही एक सामान्य प्रक्रिया असून याबाबत काळजी करण्याची गरज नसल्याचे डॉक्टरांनी सांगितले. काही दिवसांनी बाळ बरं होईल. हे अगदी बरोबर होते. आज सुनीताचे बाळ २ महिन्यांचे झाले असून त्याला उलटीची तक्रार नाही.
खरं तर, आज बहुतेक तरुण नोकरदार जोडपे शहरांमध्ये एकटे राहातात आणि त्यांच्या मुलाचा जन्मही तेथेच होतो, जिथे ते काम करतात, त्यामुळे दोन्ही पालक नवजात बाळाची काळजी घेऊ शकतात.
नैसर्गिक प्रक्रिया
नवी मुंबईतील वरिष्ठ सल्लागार आणि बालरोगतज्ञ, डॉ. विजय येवले सांगतात की, बाळाला उलट्या होणे हे ‘रेगर्जिटेशनमुळे’ होते. हे स्वाभाविक आहे, कारण नवजात बाळ स्तनपान करताना हवा फार लवकर गिळते. तसेच, कधीकधी ते जास्त प्रमाणात दूध पिते, ज्यामुळे त्याला उलटी होते. जर बाळाचे वजन योग्यरित्या वाढत असेल, ते आजारी पडत नसेल, त्याला नीट झोप येत असेल, त्याला दिवसातून ५-६ वेळा लघवीला होत असेल, ते सक्रिय असेल तर यासाठी कोणत्याही औषधाची गरज नाही. हे सामान्य आहे.
याशिवाय गॅस्ट्रोएसोफेजल रिफ्लक्स म्हणजेच अन्ननलिकेचे पुढे जाऊन पोट तयार होते. अन्ननलिका आणि पोट यांच्यामध्ये झडप असते. पोटातील आम्लयुक्त रस किंवा अन्न अन्ननलिकेत परत येते. यामुळे बाळ दूध वरच्या दिशेने फेकून देते. हे देखील कालांतराने कमी होते.
नवजात बाळाला दूध पाजताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
* जेव्हा तुम्ही बाळाला स्तनपान कराल तेव्हा सोबत स्वच्छ कपडा ठेवा, जेणेकरून बाळाला उलटी होताच त्याला व्यवस्थित स्वच्छ करता येईल.
* दूध पाजल्यानंतर बाळाला जास्त हलवत बसू नका.
* दूध पाजताना घाई करू नका, त्याला हळूहळू दूध पाजा.
* दूध पाजल्यानंतर बाळाचा ढेकर काढायला विसरू नका.
