* सोमा घोष
18 वर्षीय सुमितला १२वी नंतर शिक्षण घ्यायचे नव्हते, कारण त्याला अभ्यास करायला आवडत नव्हता. त्याला पैसे कमावून श्रीमंत व्हायचे होते. त्याच्या मित्रमंडळींनी त्याला सांगितले की, डिजिटल मार्केटिंग हा आज पैसे कमविण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे आणि त्यामुळे लाखो लोक कमावू शकतात. हे लक्षात आल्यावर सुमित प्रभावित झाला आणि त्याने त्याचे शिक्षण सोडून दिले. त्याने आई-वडिलांना समजावून सांगितले की, आजच्या काळात जास्त अभ्यास केल्याने काही फायदा होत नाही, मेंदूचा वापर करावा लागतो, म्हणून तुम्ही माझ्यासाठी एक प्रयत्न करा, ज्यासाठी घरात एक संगणक, एक वेगळी खोली आणि एक की बोर्ड असणे गरजेचे आहे.
सुमितचे वडील राजेश यांनी मुलाचे म्हणणे ऐकले, कारण सुमित दिवसभर घरीच पडून असे, त्याने पुढील शिक्षण घेण्यासही नकार दिला. मुलाच्या हट्टामुळे अखेर आई-वडिलांनी त्याला एअर कंडिशनर, की-बोर्ड आणि संगणक घेऊन दिला. त्यांना वाटले होते की, त्यांचा मुलगा काही नवीन संकल्पनांसह चांगले पैसे कमावेल, पण तसे झाले नाही. सुमितला पहिले काही महिने काहीही कमावता आले नाही, परंतु सहा महिन्यांनंतर त्याने थोडे पैसे कमावले, दुसरीकडे वडील राजेश यांना खूप मोठे वीज बिल येऊ लागले, कारण त्यांचा मुलगा दिवसभर एसी लावून ठेवायचा.
आता काय करावे तेच वडिलांना सुचत नव्हते. त्यांनी पुजारी, ताईत, होमहवन आणि मंदिरांचा आधार घेतला, परंतु मुलाचे वर्तन तसेच राहिले. त्यांना मुलाच्या भविष्याची चिंता वाटू लागली, कारण त्यांना माहीत होते की, शिक्षणाशिवाय कोणत्याही क्षेत्रात प्रगती करणे कधीही शक्य नसते, कारण ते स्वत: एका महाविद्यालयाचा प्राचार्य होते.
२५ वर्षीय पीएचडीची विद्यार्थिनी सीमा हिने तिच्या मैत्रिणींच्या आग्रहावरून अभ्यासासोबत डिजिटल मार्केटिंगमध्येही काम करायला सुरुवात केली, पण काही महिन्यांतच तिला जाणवले की, या व्यवसायात दिलेल्या आश्वासनाची पूर्ती ब्रँडकडून केली जात नाही. ब्रँडची प्रसिद्धी केल्यानंतर जेवढे पैसे मिळायला हवे होते ते तिला देण्यात येत नव्हते. थोडक्यात काय तर हे क्षेत्र वेळ आणि मेहनत वाया घालवते. म्हणूनच तिने नोकरी सोडली आणि शिक्षणावर लक्ष केंद्रित केले. हे खरं आहे की, आज जगाचा ८० टक्के भाग ऑनलाइन आहे आणि बहुतेक लोक खरेदी करण्यापूर्वी ऑनलाइन माहिती घेणे पसंत करतात. आज ऑनलाइन सेवा कोणालाही अगदी घरोघरी उपलब्ध आहेत. स्विगी आणि झोमॅटोसह अनेक प्लॅटफॉर्मवर ऑनलाइन खाद्यपदार्थ घरपोच मागवून घेण्यासाठी उपलब्ध आहेत. ते त्वरित दाराशी पोहोचवले जातात. याशिवाय, वाहतूक सेवा ऑनलाइनदेखील मिळू शकतात. ज्यामध्ये उबर आणि ओला प्रमुख आहेत, म्हणूनच त्यांना मोठी मागणी आहे, विशेषत: कोविड-१९ साथीच्या काळात, सर्वकाही डिजिटल झाल्यामुळे, या सेवांना खूप गती मिळाली.
