* रेणू गुप्ता
‘‘अरे यार सायमी, आज शुक्रवार आहे. संध्याकाळी मूवी पाहायला जाऊया का? आज प्रिन्सिपल मॅडमनी ओरडल्यामुळे माझा मूड खूपच खराब झाला आहे. थोडसं चील करावसं वाटतंय. तिकीट बुक करू का?’’ कियाराने तिची फ्रेंड सायमीला विचारलं.
‘‘नाही यार. आज संध्याकाळी मला मूवीला अजिबात येता येणार नाही. संध्याकाळी माझ्या कजिंससोबत सिनेमा पहायला त्यांच्यासोबत जाणार आहे.’’
‘‘तुझे कजिंस तुझ्याशी एवढे क्लोज आहेत की तू एक पूर्ण संध्याकाळ त्यांच्यासोबत घालवणार? तू जरा विचित्रच आहेस. मौजमजेसाठी आउटिंगला फ्रेंड्ससोबत जायचं असतं; कुटुंबासोबत नाही.’’
‘‘अगं, माझे हे डिस्टंट कजिंस माझे फ्रेंड्सच आहेत. माझे कजिन माझ्या आयुष्यातील सर्वात फ्रेंडली आणि स्ट्राँग सपोर्ट सिस्टम आहे. त्यांच्यामुळेच मी आज या अनोळखी शहरात एकटं राहत आयुष्याच्या प्रत्येक चढ उताराला सहजपणे फेस करत आहे. तू इमॅजिन करू शकत नाहीस की आयुष्याच्या प्रत्येक वळणावर ते मला किती सोबत देतात. तू तर आताच या शाळेत नवीन आली आहेस. कोणी असं नाही आहे की ज्याच्याशी मनातील गोष्टी शेअर करून मन मोकळं करेन. आम्ही तीन डिस्टन्ट कजिंस आहोत. लहानपणापासून एकत्र वाढलोत तिघे याच शहरांमध्ये आहेत. मला नव्या शहरात एकटं येण्याची परमिशन मिळाली तीदेखील या माझ्या कजिन्समुळेच.’’
निर्भरता खटकू लागली
‘‘माझं कुटुंब खूपच रुढीवादी आणि परंपरावादी आहे. आम्ही जयपूरच्या खैरथल नावाच्या एका भागामध्ये एकत्रित कुटुंबात राहतो. आमच्या घरातील सर्वात मोठे माझे काका आहेत. बाबांचा बिझनेस काही खास चालत नाही. त्यातून फक्त आम्हा पाच सदस्यांच्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह मोठया मुश्किलीने चालतो. मोठ्या खर्चासाठी आम्हाला मोठ्या काकांचं तोंड पाहावं लागतं.
‘‘जेव्हापासून आम्ही भाऊ-बहीण मोठे झालो, प्रत्येक गोष्टीवरती काकांवर अवलंबून राहणं आम्हाला खटकू लागलं. माझे काही डिस्टन्स कजिन्स आमच्या इथून निघून इथेच जयपूरमध्ये जॉब करत आहेत. तिथे नव्या शहरात येण्याची परमिशन मला त्यांच्यामुळेच मिळाली. पोस्ट ग्रॅज्युएशननंतर माझ्यासाठी नव्या आणि या अनोळखी जयपूरमध्ये नोकरी करण्याची इच्छा या तिघांमुळेच पूर्ण झाली.’’
‘‘अच्छा. अस आहे तर.’’
‘‘होय. चल आज मी तुला माझ्या डिस्टन्स कजिंससोबतच्या मैत्रीचे फायदे सांगते.’’
तर चला वाचकांनो, सायमीने तिची मैत्रीण कियाराला डिस्टन्स कजिंससोबत मैत्रीच्या जे जे फायदे सांगितले ते आज मी तुमच्यासोबत शेअर करत आहे.
तणाव होत नाही
प्रत्येकाच्या आयुष्यात तणाव येतोच. कधी मोठ्या प्रकरणात, तर कधी दैनंदिन जीवनात साधारणशा गोष्टी वरती, परंतु हे केव्हा गंभीर रूप धारण करेल सांगितलं जाऊ शकत नाही.
तणावामुळे तुम्ही ऐग्जायटी, डिप्रेशन अथवा चिडचिड होऊ शकते. सतत तणावात राहण्यामुळे तुम्हाला अनेक हेल्थ प्रॉब्लेम होऊ शकतात. तुमची इम्युनिटी कमी होऊ शकते, तुम्हाला अनिद्रा, वाचन संबंधित तक्रारी, हृदयरोग, डायबिटिज व हाय ब्लड प्रेशरसारख्या गंभीर समस्या निर्माण होतात, परंतु जर तुम्ही तुमच्या फ्रेंड्सच्या रूपात तुमच्या कजिन्सशी चांगली सपोर्ट सिस्टम असेल तर तुमची ते केअर करतात आणि तुम्हाला मदत करू इच्छितात, तेव्हा अशा परिस्थितीत तणाव तुमचं काहीच बिघडू शकत नाही.
योग्य सल्ला
तुम्ही तुमच्या डिस्टन्स कजिन्सशी एका मित्राच्या रूपात बाहेरच्या लोकांपेक्षा अधिक सहजतेने खुलू शकता. कारण की तुम्ही लहानपणापासून त्यांना बघत आला आहात. त्यांच्यासोबत इंटरेक्शन करत आला आहात, ज्यामुळे तुम्ही त्यांच्यासोबत न संकोचता तुमच्या प्रत्येक प्रकारच्या अडचणीं सांगू शकता आणि ते तेवढ्याच सहजतेने तुम्हाला सल्ला देऊ शकतात.
भावनात्मक सपोर्ट
कोणत्याही प्रकारच्या आपलेपणाने भरलेले संबंध आपल्याला भावनात्मक शक्ती देतात. समस्या असेल तर कोणतीही समस्या ते ऐकतात. आपल्या फिलिंग्सना वॅलीडेट करतात. आपल्यासोबत चांगलं वागतात व आपल्याला मदत करतात, तेव्हा आपल्याला चांगलं वाटतं. कारण ती मदत आपलं लक्ष, आपलं दु:ख, उदासीपणा वा खराब मूड वाटून घेतात.
व्यक्तिगत विकास
जर तुम्ही तुमच्या डिस्टन्स कजीन्सचं व्यक्तिमत्व पॉझिटिव्ह असेल तर ते तुम्हाला त्यांच्यासारखं बनवण्यात मदत करतात. तुमच्यासमोर त्यांच्या पॉझिटिव्ह वागण्याचं उदाहरण ठेवत तुम्हाला चांगल्या सवयी जसं की नियमितरीत्या व्यायाम करणं, जिमला जाणं, स्मोकिंग व ड्रिंकिंग सोडणं, चांगली लाइफस्टाईल अथवा एखाद्या हॉबीसाठी प्रेरित करू शकतात.
चांगल्या फ्रेंड्ससारखं तुम्हाला तुमच्यामध्ये सकारात्मक बदल आणण्यासाठी कायम प्रेरित करू शकतात. त्यांच्या चांगल्या वागण्यामुळे तुमचा आत्मविश्वास वाढतो आणि तुम्ही तुमचं लक्ष प्राप्त करण्यात यशस्वी होतात. विश्वासनीय मित्रांसारखं तुम्हाला पॉझिटिव्हिटीचा संकल्प मेंटेन करण्यात तुम्हाला मदत करू शकतात.
आपलेपणाचा भाव
कोणाशीही जवळची मैत्री तुमच्यामध्ये आपलेपणाची भावना प्रेरित करण्यास मदतनीस होते. याची गरज माणसाचं अन्न, आवास आणि सुरक्षेच्या मूलभूत आवश्यकानंतर येतं. डिस्टन्स कजिन्सच्या रूपात एक सपोर्ट नेटवर्क तुम्हाला तुमच्या आयुष्यात सुरक्षेची जाणीव देतं.
आव्हानांचा सामना करण्यास मदतनीस
आयुष्यात पावलोपावली कठीण प्रसंग येतात. वाढत्या जीवनात ब्रेकअप अथवा डिवोर्स एखाद्या प्रियजनाचा मृत्यू, एखादा आजार, बेरोजगारी, कौटुंबिक समस्या इत्यादींचं आव्हान आहे. ज्याचा सामना प्रत्येक व्यक्तीला कधी ना कधी करावा लागतो. या स्थितीमध्ये डिस्टन्स कजिन्स तुम्हाला या गोष्टींचा सामना करण्यास मदत करतात. यामुळे तुम्ही आनंदाने काम करता.
चांगली कंपनी
तुम्ही तुमच्या डिस्टन्स कजिन्सना सामाजिक, कौटुंबिक उत्सव, आयोजन आणि सणावारी लहानपणापासून भेटत असता, ज्यामुळे बाहेरचे मित्र, परिचितांपेक्षा तुमचं त्यांच्याशी इंटरॅक्शन अधिक होतं आणि प्रत्येक क्षणी तुम्ही त्यांची कंपनी एन्जॉय करू शकता. डिस्टन्स कजिन्सशी जवळच्या मैत्रीमुळे तुम्ही शॉपिंग, मूवी, पिकनिकसारख्या आउटिंगसाठी खास मित्र मिळतात, ज्यामुळे तुमचं आयुष्य चांगल्या प्रकारे एन्जॉय करू शकता आणि आनंद मिळवू शकता.
एकटेपणा दूर करण्यास मदतनीस
आजची आधुनिक जीवनशैली आणि आभासी मित्रांच्या प्रभावामुळे लोकं एकटेपणा आणि सामाजिक आयसोलेशनमध्ये वाढ होत आहे. डिस्टन्स कजिन्समुळे यापासून तुमचा बचाव होतो.
इथे एक गोष्ट लक्षात ठेवण्यासारखी आहे की जर तुम्ही आणि तुमच्या कजिन्सच्या कुटुंबामध्ये कोणत्याही प्रकारचा वाद, मतभेद वा वैमानस्य असेल तर त्यांच्याशी मैत्रीचा हात न वाढवणंच योग्य आहे.
डिस्टन्स कजिन्स तुमच्या खास मित्राच्या रूपात आयुष्यातील आव्हानांच्यावेळी तुमच्यासाठी धावत येवू शकतात, तुमच्यासाठी फ्रेंड, फिलोसॉफर आणि गाईडची भूमिका साकारू शकतात. इथे हे उल्लेखनिय आहे की वैज्ञानिकांनी डीएनए टेस्टद्वारा अनुमान लावले आहे की जेव्हा आपण नवीन मित्र निवडतो, तेव्हा कदाचित अनाहूतपणे डिस्टन्स नातेवाईकांच्या कंपनीचीच निवड करतो. ‘सेनडिएगो इनव्हर्सिटी ऑफ कॉलिफॉर्निया’चे मेडिकल जेनेटिक्सचे प्रोफेसर जेम्स फालोअर सांगतात की एक अनएक्सप्लेन्ड मेकॅनिझिम तुमच्या मित्रांची निवड करतेवेळी त्यांचे आणि आपले डीएनएच्या समानतेच्या आधारावर त्यांना निवडण्यास आपल्याला मदत करतात.
यावरून हा निष्कर्ष निघतो की आपले आणि आपल्या मित्रांचे डीएनए खूप साम्य दाखवतात.
या निष्कर्षाच्या आधारावर म्हटलं जाऊ शकतं की डिस्टन्ट कजिन्ससोबत मैत्रीचं नातं सहजपणे बनवलं जातं आणि साकारलंदेखील जातं तसंच त्यांच्यासोबत मैत्री नक्कीच मोठ्या कामाची सिद्ध होऊ शकते.
