बोलणे सोडा, संबंध जोडा

* पूनम अहमद

जुनी पिढी अनेकदा आपले नियम पुढच्या पिढीवर लादण्याचा प्रयत्न करत असते, जे बदलत्या काळानुसार स्वीकारणे पुढच्या पिढीला कठीण जाते. अशा परिस्थितीत दोघांमध्ये संवाद सुरू होतो, ज्यामुळे नात्यातील कटुता विरघळते. शोभाजी शेजारच्या सोसायटीत राहतात. पती विनोद, मुलगा रवी आणि सून तानिया असा पूर्ण परिवार आहे. रवीचे लग्न मोठ्या थाटामाटात पार पडले. तानिया खूप आनंदी मुलगी आहे, हे आम्हाला लग्नाच्या वेळीच कळले. खूप हसणारी, हसणारी तानियाने सगळ्यांचे मन मोहून टाकले होते.

तानियाने दोन बेडरूमच्या फ्लॅटमध्ये आरामात नवीन आयुष्य सुरू केले. शोभाजी नेहमी तानियाचे खुलेपणाने कौतुक करायचे, ‘तानियाच्या येण्याने घरातील मुलीची उणीव पूर्ण झाली. सर्व काही व्यवस्थित चालले होते. वर्षभरानंतर विनोदजी गंभीर आजारी पडले, म्हणून मी त्यांना भेटायला गेलो. सून विनोदजींना डॉक्टरांना दाखवायला घेऊन गेल्याचं कळलं. शोभाजीला सौम्य ताप होता म्हणून ती गेली नाही. सुरुवातीला मी तापाच्या परिणामासाठी तिचा उदास चेहऱ्याचे श्रेय दिले, पण तिच्या बोलण्यातून मला समजले की घरचे वातावरण पूर्णपणे बदलले आहे. शोभाजी माझ्यापेक्षा वयाने खूप मोठी आहेत, मी तिला दीदी म्हणतो. मी विचारलं, “काय झालं, तू खूप अस्वस्थ दिसत आहेस?” एक थंड श्वास घेत त्याने मन हलकं केलं, “तानियाने माझ्याशी बोलणं बंद केलंय, एवढंच. त्याशिवाय काही चालत नाही. ” मला एक युक्ती वाटली, “काय म्हणतेस बहिणी, तुम्हा दोघांचं बॉन्डिंग खूप चांगलं होतं. अचानक काय झालं?

”आवडले?” आणि तिला आवडत असेल तर घाल, ठीक आहे घाल. पण ती ना बिंदी घालते, ना मंगळसूत्र, ना बांगड्या, ना चिडवणे. किमान हे सर्व घाल, ती फक्त ऐकत नाही. हे सर्व स्वीकारण्यात त्याला काय अडचण आहे? तुम्हीच सांगा, मी चुकीचं बोलतोय का? पाश्चिमात्य कपड्यांवरचा हा ठिपका, मंगळसूत्र खूप विचित्र दिसतो, ना इकडे दिसतो ना तिकडे. “भावाची काळजी घेतो,

तिने त्याला डॉक्टरकडे नेले आहे, तिची जबाबदारी समजावून सांगितली आहे. तुमच्या घरची गोष्ट आहे, मी काही मत देऊ नये, पण थोडं बोलणं कमी करण्याचा प्रयत्न करा, तिला फक्त सून म्हणून नाही तर एक स्वतंत्र व्यक्तिमत्व म्हणून विचार करा, कदाचित सर्व काही ठीक होईल. ती मला जे काही सांगत होती, मला तिच्या बोलण्याची सवय झाली होती. मसालेदार पदार्थ खाऊ नका, जास्त बोलू नका, मोठ्याने हसू नका, ती सून आहे, सुनेसारखी वागा. 20 वर्षांची राधिका आणि तिचा 16 वर्षांचा भाऊ रौनक आपल्या आजी-आजोबांच्या आगमनाने खूप अस्वस्थ होतात. राधिका सांगते, “आजीला ती खूप आवडते, पण आजी आम्हाला रोज सकाळी 6 वाजता उठवायला सुरुवात करतात, आम्ही कोचिंगमधून रात्री उशिरापर्यंत येतो, आम्हाला पुरेशी झोप येत नाही. तिला कसे कपडे घालायचे, तिला किचनचे काम समजावून सांगायला आईही अडवत असते. हे दोघं रात्री उशिरा का येतात, किती प्रश्न, किती गप्पा होतात माहीत नाही. कधी कधी आईलाही काळजी वाटते. आजी आल्यावर तीच अवस्था होते. या सर्व आगमनाचा आनंद केवळ एक दिवस टिकू शकतो. आता जग बदलले आहे हे कोणीही स्पष्ट करत नाही. संध्याकाळी ५ वाजता घरी येऊन बसता येत नाही. हे सगळे आलेले पाहून छान वाटतं, पण तोकतकीवर नाराज होतात.

ती वेळ आता राहिलेली नाही जेव्हा कोणत्याही प्रकारच्या नातेसंबंधाने अनावश्यक बडबड शांतपणे ऐकली पाहिजे. शेजारची एक काकू घरात शांततेचा मुख्य मंत्र सांगतात की घरात सून आली की गांधीजींच्या माकडांप्रमाणे डोळे, कान, तोंड बंद ठेवा, तरच घरात शांतता नांदेल. . नीता तिची बेस्ट फ्रेंड सीमा हिच्या सवयीमुळे त्रस्त आहे. ती म्हणते, “जेव्हाही सीमा त्याच्या घरी येते तेव्हा ती किचनच्या सेटिंगबद्दल बोलून त्याचे मन खराब करते. ही वस्तू इथे का ठेवली आहे, ती तिथे असावी, हा बॉक्स इथे स्वयंपाकघरात का ठेवला आहे, इत्यादी. मी तिच्याशी गंमत केली की तू खूप वाईट सासू होशील, तुझ्या घरात तुझी सून दु:खी होईल जर तू या सगळ्यात व्यत्यय आणायची सवय संपवली नाहीस. तरुण पिढीला स्वत:च्या अनुभवानुसार, ज्ञानाच्या जोरावर आपलं काम करायचं आहे.

तरुणांना थोडी सवलत दिली पाहिजे, होय, त्यांच्याकडून कुठेतरी काही चूक होत असेल तर त्यांना थांबवले पाहिजे, समजावून सांगितले पाहिजे, पण त्यांना काही कळत नाही, त्यांना काही कळत नाही असा विचार करून त्यांना ज्ञान देणे आपले कर्तव्य आहे. , ते योग्य नाही. आपल्या समस्यांना कसे सामोरे जायचे हे आजच्या तरुण पिढीला चांगलेच माहीत आहे. 27 वर्षीय कुहूला एकट्याने सहलीला जायला आवडते. ऑफिसची सुटी घेऊन ती अनेकदा कुठेतरी फिरते.

त्याच्या आई-वडिलांनाही याचा काही त्रास नाही. कुहू म्हणते, “सर्व मित्र एकाच वेळी मोकळे होणे शक्य नसेल, तर मी स्वतःहून जाते. वडिलांच्या ऑफिसमुळे आई त्यांना एकटं सोडून माझ्यासोबत सतत फिरू शकत नाही. आजकाल फोन आणि इंटरनेटची सोय आहे, मी माझ्या आई-वडिलांच्या संपर्कात राहतो, पण जो ऐकतो तो माझ्या आईच्या मागे लागतो, मला इतके स्वातंत्र्य का दिले गेले आहे. वाटेत मम्मी भेटल्यावर या काकू तिच्याशी बोलून त्रास देतात.” काही नाती खूप चांगली असतात, खूप जवळची असतात. त्यांच्यात आपुलकी आणि प्रेम असते, पण थोडंसं बोलूनही मनात दरारा येऊ लागतो. हे टाळले पाहिजे. नात्यात गोडवा राखणे गरजेचे आहे.

जवळ राहा किंवा दूर, प्रेमाची जाणीव कायम असू द्या

* पूनम अहमद

जीवनाच्या सफरीत दिर्घकाळ एकमेकांची साथ निभावणं हाच विवाहाचा उद्देश असतो. मात्र, लाँग डिस्टन्स विवाहाचा आपल्या बहरणाऱ्या करिअरवर परिणाम का होऊ द्यावा? आजकालच्या अनेक तरुणींना आपली लाँग डिस्टन्स रिलेशनशिप आपल्या करिअरमध्ये अडथळा ठरावी, असे मुळीच वाटत नाही. या विषयावर अनेक विवाहितांशी बोलल्यावर व त्यांचे विचार जाणून घेतल्यावर, समाजातील बदल आता ठळकपणे दिसून येत आहेत.

वेगळं राहाणे सोपे नाही

मुंबईतील कविता टीव्ही मालिकांमध्ये काम करते. सात वर्षांपूर्वी तिचा विवाह दिल्लीच्या एका बिझनेसमॅनशी झाला होता. ती सांगते, ‘‘वेगळे राहणे सोपे नाही. खूप धाडस असावे लागते. एकमेकांवर विश्वास ठेवावा लागतो आणि एकमेकांना समजून घ्यावे लागते. आम्ही बऱ्याच वेळा फोनवरच बोलत असतो. व्हिडीओ कॉल करतो. आम्ही आमचे नाते आणखी चांगले बनविण्याचा प्रयत्न करतो. आम्ही रोज एकमेकांबद्दल माहिती घेत राहतो. २-३ महिन्यांनंतरच आमची भेट शक्य होते. अधूनमधून काही वेळा काम नसतं, तेव्हा आम्ही एकमेकांसोबत असतो. आम्ही जेव्हा कधी बऱ्याच कालावधीनंतर भेटतो, तेव्हा असे वाटते की, हरविलेले प्रेम परत मिळाले आहे. इथे मुंबईमध्ये मी माझ्या आईवडिलांसोबत राहते. जेव्हा मुंबईमध्ये असते, तेव्हा पती आणि सासरची प्रत्येक गोष्ट आठवत राहते. दिल्लीमध्ये असते, तेव्हा पेरेंट्सची आठवण येते.’’

नात्यात विश्वास आवश्यक

अंधेरी, मुंबई निवासी सीमा बंसलने दुबईचे रहिवासी अनिल मेहरांशी विवाह केला आहे. सीमाने तिकडे जाऊन घरसंसार सांभाळताच, तिला मुंबईमध्ये ड्रेस डिझायनिंगचे एक नवीन काम मिळाले. तेव्हापासून ती दर महिन्याला १५ दिवसांसाठी मुंबईमध्ये येते. सीमाने आपल्या अनुभवांबाबत सांगितले, ‘‘आता जीवन खूप सुंदर वाटते. मी दुबईला शिफ्ट झाले होते. कारण मला माझ्या संसारावर लक्ष केंद्रित करायचे होते, पण मला आलेली ही ऑफर नाकारायला माझे मन मानले नाही. माझ्या सासरची मंडळी आधुनिक आणि विकसित विचारसरणीची आहेत. त्यांना मला पारंपरिक सून बनवून ठेवायचे नव्हते. अनिल माझे सर्वात उत्तम मित्र आहेत. त्यांना चांगल्याप्रकारे माहीत आहे की, ते माझ्यासाठी सर्वात महत्त्वपूर्ण आहेत आणि तेच माझी दुनिया आहेत. आमचे अफेअर दोन वर्षांपर्यंत चालू होते. तरीही हे लाँग डिस्टन्स रिलेशनच होते. खरे तर दूर राहण्यामुळे आम्ही एकमेकांना चांगल्याप्रकारे जाणू शकलो. आमचे छंदही एकसारखेच आहेत आणि आम्ही एकमेकांच्या स्पेसचा सन्मान करतो. आमच्या नात्यात विश्वास आणि अंडरस्टँडिंगसारख्या या दोन मजबूत गोष्टी आहेत. मी जेव्हा मुंबईत असते, तेव्हा मला त्यांची खूप आठवण येते.’’

एक नवीन अनुभव

गीता देसाई दिल्लीत एक मॉडेल आहे. तिने यूएसला राहणाऱ्या वॉलेंटियोसोबत विवाह केला आहे. तीसुद्धा आता तिथेच राहते, परंतु तिला जेव्हा एखाद्या शोची ऑफर येते, तेव्हा ती दिल्लीला येते. ती सांगते, ‘‘या विवाहाने मला एक ताकद, एक संतुलन दिले आहे. आता मला जास्त सेफ, रिलॅक्स आणि तणावमुक्त वाटते. ते खूप अंडरस्टँडिंग आहेत. मी माझं प्रोफेशनल आणि पर्सनल लाइफ ज्या पद्धतीने बॅलन्स करते, हे पाहून ते खूप खूश होतात. खूप दिवसांनंतर होणारी भेट नेहमीच एक वेगळा अनुभव देते. विश्वास आणि सन्मान लाँग डिस्टन्स रिलेशनशिपच्या दोन महत्त्व पूर्ण गोष्टी आहेत. मी स्वत:ला खूप सुखी समजते. मी अनेक प्रकारचे कल्चर, परंपरा, लोक आणि लाइफस्टाईलचा अनुभव घेतेय.’’

आपसातील प्रेम आणि सहयोग आवश्यक

मुंबईची अभिनेत्री नीता बंसलचे म्हणणे आहे, ‘‘माझे पती कोलकातामध्ये राहतात. लग्नानंतर मी ब्रेक घेण्याचा निर्णय घेतला होता, पण माझे पती आणि सासूबाईंनी ६ महिन्यांनंतर मला काम करण्यासाठी सूट दिली. त्यांनी मला माझ्या मर्जीने काम करण्यास सांगितले. त्याच वेळी मला एका मालिकेची ऑफर आली होती, मग मी मुंबईला आले. अर्थात, व्हिडीओ चॅट होत असते, माझ्या पतीचेही मुंबईला कामानिमित्त येणे होत असे. कधी मी तिकडे जाते, तर कधी सर्वांना इकडे बोलावते.’’

या सर्वांचे विचार जाणून घेतल्यानंतर बऱ्याच कालावधीनंतरच्या विवाहात सर्वात महत्त्वाच्या गोष्टी म्हणजे, एकमेकांवरील विश्वास आणि अंडरस्टँडिंग. तसे पाहिले तर या गोष्टी प्रत्येक विवाहात आवश्यक आहेत, पण दररोज सोबत राहूनही नात्यात कडवटपणा येतो आणि अनेक वेळा दूर राहूनही प्रेम टिकून राहते. आजकाल तरुणीही आपल्या करिअरसाठी खूप मेहनत करतात. अशा वेळी विवाहानंतर सर्व मेहनतीवर पाणी फेरले जाणे, ही गोष्ट त्यांना आवडत नाही. या स्थितीत जीवनसाथी आणि सासरच्या लोकांकडून थोडा सहयोग मिळाला, तर त्या प्रोफेशनल आणि पर्सनल लाइफमध्ये यशस्वी होऊन जीवनाचा आनंद लुटू शकतात. मात्र, आपसातील प्रेम आणि सहयोगावर सर्व अवलंबून असते.

अनलिमिटेड कहानियां-आर्टिकल पढ़ने के लिएसब्सक्राइब करें