* प्रियंका यादव
शोभा मुखर्जी ही ३९ वर्षांची आहे. ती दिल्लीतील रोहिणी भागातील आनंदा अपार्टमेंटमध्ये पतीसोबत राहते. तिला १ मुलगा आहे. मुलगा आरव ७ वर्षांचा आहे आणि शोभाने तक्रार केली आहे की जेव्हाही ती त्याला जेवायला देते तेव्हा तो ते खाताना खूप नखरे करतो. कधी-कधी तो अजिबात खात नाही. अनेकदा त्याच्या ताटात बटाटा-मेथीची भाजी तशीच ठेवतो. पण तो जंक फूड खूप आवडीने खातो, विशेषत: पिझ्झा आणि बर्गर. अनेक वेळा तो न जेवल्यामुळे मला त्याला जंक फूड द्यावे लागते. आरवने जास्त जंक फूड खावे असे मला वाटत नसले तरी तंदुरुस्त राहण्यासाठी आणि आजारांपासून दूर राहण्यासाठी त्याने शक्य तितके हेल्दी फूड खावे असे मला वाटते.
ही समस्या केवळ शोभाचीच नाही, अनेक माता या समस्येला सामोरे जात आहेत. मुलांना फक्त बर्गर, पिझ्झा, पास्ता, फ्रेंच फ्राईज, मोमोज, रोल्स इ. आवडतात पण जंक फूडमुळे पोषण मिळत नाही. यामुळे फक्त लठ्ठपणा आणि रोग होतात.
मुलं विशेषत: हिरव्या भाज्या ज्यात दूधी भोपळा, घोसाळं आणि पालक यांचा समावेश आहे, अशा भाज्या खाण्यास लाजतात. फळांबद्दल बोलायचं झालं तर त्यांना चिक्कू किंवा केळी आवडत नाहीत. दूध प्यायच्या नावाने मुलं तोंड वेडीवाकडी करू लागतात. अशा परिस्थितीत त्यांना सकस आणि पौष्टिक आहार देणे हे कोणत्याही आव्हानापेक्षा कमी नाही.
जर तुम्हाला, मुलांना पौष्टिक आहार खायला द्यायचा असेल, तर तुम्हाला स्वयंपाक करण्याच्या आणि मुलांना खायला घालण्याच्या पद्धतींमध्ये काही बदल करून नवीन पद्धतींचा अवलंब करावा लागेल. अशा काही स्मार्ट पद्धती आहेत, ज्याचा अवलंब करून तुम्ही तुमच्या मुलांना पोषणयुक्त आहार देऊ शकता. चला तर मग, त्या स्मार्ट पद्धती जाणून घेऊया :
आपल्या अन्नाचे नाव स्वत: ठेवा
अन्नाला आपले नवीन नाव द्या. अन्नाची तीच-तीच कंटाळवाणी नावं ऐकून मुलं कंटाळतात, म्हणून अन्नाचं नवीन नाव ठेवा. नाव काहीतरी मजेदार आणि मनोरंजक ठेवण्याचा प्रयत्न करा, जसे की सामान्य ब्रेड ऑम्लेटचे नाव बदलून एगी-ब्रेड ठेवू शकता.
त्याचे नाव ऐकून मुलांना वाटेल की ही नवीन डिश आहे आणि ते ही डिश मोठ्या आवडीने खातील. त्याचप्रमाणे ब्रोकोलीपासून बनवलेल्या डिशला तुम्ही बेबी ट्री असे नाव देऊ शकता. ब्रोकोली हा सूक्ष्म पोषक घटकांचा उत्कृष्ट स्रोत आहे. त्यात व्हिटॅमिन के, बी ६, बी २, बी ९ आढळतात.
अन्नाचा आकार बदला
मुलांना अन्न देण्याचा दुसरा मार्ग म्हणजे त्याचा आकार बदलणे. त्रिकोणी आकारात सँडविच पाहून मुलांना कंटाळा आला असेल. त्यांना नवीन आकारात सँडविच सर्व्ह करा. यासाठी तुम्ही स्टार, हार्ट आणि सर्कल आकारात सँडविच तयार करू शकता. यासाठी बाजारात विविध प्रकारचे शेप कटर उपलब्ध आहेत. लक्षात ठेवा की सँडविच फक्त ब्राऊन ब्रेडचे असावे, ते अधिक आकर्षक बनवण्यासाठी तुम्ही त्यावर टोमॅटो सॉसने डोळे आणि तोंड यांचा आकार बनवू शकता. यावर पातळ मुळा किंवा गाजर वापरून मिशाही बनवता येतील. असे क्रिएटिव्ह सँडविच पाहून मुले पुन्हा-पुन्हा ते खाण्याची फरमाईश करतील. त्याचप्रमाणे तुम्ही स्मायली फेससारखे विविध प्रकारचे फेस पॅनकेक्स बनवू शकता. मुलांना हे खूप आवडेल. त्याचप्रमाणे, तुम्ही टोस्ट आणि इडली वेगवेगळ्या आकारात तयार करू शकता, जे खाल्ल्यानंतर मुले तुमच्या जेवणाची चाहती बनतील.
रंगांचा खेळ
मुलांना फळे खायला देणे अजिबात सोपे नाही. पण जर त्यांना पोषक आहार द्यायचा असेल तर त्यांना हा सर्व आहार द्यावा लागेल. तुम्ही फळांसोबत रंगांचा खेळ खेळू शकत नाही. जसे की जर मुलांनी फळे खाण्यास नकार दिला तर तुम्ही फळे वेगवेगळ्या आकारात कापू शकता जसे की माकड आणि सशाचा चेहरा. तुम्ही वेगवेगळ्या फळांना घराच्या किंवा झाडाच्या आकारात कापून मुलांना खाण्यासाठी तयार करू शकता.
जंक फूडची साठवण करू नका
जंक फूड घरात ठेवले की मुले ते खाण्याचा आग्रह धरतात. अशा परिस्थितीत जंक फूड घरात शक्य तितके न ठेवणे चांगले. घरात जास्तीत जास्त सकस अन्न ठेवण्याचा प्रयत्न करा. त्यांनी यापैकी थोडे जरी काही खाल्ले तरी तुम्ही काळजी करू नका कारण ते निरोगी अन्न असेल.
मुलांच्या मित्रांना आमंत्रित करा
मुलांच्या मित्रांना तुमच्या घरी आमंत्रित करा. त्यांना आवडेल अशा गोष्टी खायला द्या; पण आरोग्यदायी आणि वेगळ्या शैलीत. यासाठी तुम्ही पीनट बटरमध्ये कोटेड ड्राय फ्रुट्स देऊ शकता. याशिवाय मखना भाजून सर्व्ह करून देऊ शकता.
भाज्यांना साथ द्या ड्रेसिंगची
मुलांना काही कच्च्या भाज्या खायला द्या जसे की गाजर, काकडी. चवीसाठी वरून थोडी ब्राऊन शुगर घाला. काही भाज्यांवर ड्रेसिंग म्हणून दहीदेखील वापरले जाऊ शकते. एका संशोधनानुसार, दररोज फळे किंवा भाज्या खाल्ल्याने कार्डिओमेटाबॉलिक रोगाचा धोका फक्त ६ ते ७ टक्के राहतो.
मुलांना मफिन्स खायला आवडतात. अशा परिस्थितीत मफिन हेल्दी बनवण्यासाठी तुम्ही केळी किंवा सफरचंद वापरू शकता.
तुम्ही ड्रायफ्रुट्सची बारीक पावडर करून किंवा ड्रायफ्रुट्स चिरूनही घालू शकता. ओट्स, संत्री आणि मनुका यांचा वापर करून मफिन्स तयार करता येतात. ओट्समध्ये भरपूर पोषक तत्त्वे असतात. त्यात व्हिटॅमिन ई आणि फायबर मुबलक प्रमाणात असते. अशा प्रकारे मुले चवदार आणि सकस मफिन्स खाऊ शकतील.
फळांचे कबाब
मुलांना फळे खायला देणे सोपे नाही. पण त्यांना निरोगी ठेवण्यासाठी त्यांना फळे खायला द्यावी लागतील. यासाठी तुम्ही फळांचे कबाब बनवू शकता. कबाब बनवण्यासाठी ३ किंवा ४ प्रकारची फळे एका स्टीकमध्ये ठेवा आणि नंतर त्यावर मीठ आणि चाट मसाला शिंपडा. फळांचे कबाब तयार आहे. तुमची मुलं ते खेळता-खेळता खातील आणि त्यांना फळांचे पोषण मिळेल.
हेल्दी आणि टेस्टी बीटरूट रोल
जर तुमची मुले हेल्दी फूड खाण्यास उत्सुक असतील तर तुम्ही त्यांना कॉर्न आणि चीजपासून बनवलेला बीटरूट रोल देऊ शकता. बीटरूट रोल बनवण्यासाठी पीठात, उकडलेला बीटरूटचा गर घालून मळून घ्या आणि परांठा बनवा. त्याचे फिलिंग तुमच्या आवडत्या मसाल्यांसोबत तयार करू शकता. यानंतर परांठ्याला रोलचा आकार द्या.
सफरचंदाला द्या जॅमचे स्वरूप
सफरचंद आरोग्यासाठी खूप चांगले मानले जाते. पण मुलं ते सहजासहजी खात नाहीत. जर तुम्हाला सफरचंद मुलांना खायला द्यायचे असतील तर तुम्ही सफरचंदाचे जॅम वापरू शकता.
तुम्ही पोळी किंवा ब्रेडसोबत मुलांना ते देऊ शकता. विश्वास ठेवा, तुमची मुले ते मोठ्या आवडीने खातील.
मुलांना हेल्दी फूडपेक्षा चविष्ट अन्नाची भाषा जास्त कळते, त्यामुळे मुलांना हेल्दी आणि चविष्ट अन्न या दोन्हींचे काँबिनेशन द्या. यामुळे त्यांना चव आणि पोषण दोन्ही मिळेल.
