चांगली झोप कशी घ्यावी : झोपण्यासाठी योग्य स्थिती कोणती आहे, बेडवर झोपण्याचे कौशल्य जाणून घ्या

* शिखा जैन

चांगले झोप कसे घ्यावे : जीवन जगण्यासाठी सर्व कौशल्ये असणे आवश्यक आहे. या कौशल्यांपैकी एक म्हणजे बेडवर झोपणे. हो, आम्ही विनोद करत नाही आहोत. हे देखील एक कौशल्य आहे जे प्रत्येकाला माहित असले पाहिजे. असो, दिवसभर ७-८ तास झोप आवश्यक आहे. पण लोकांना झोपायला त्रास होतो. मध्यरात्रीपर्यंत जागे होण्याची सवय असते. जोपर्यंत तुम्ही एकटे असता तोपर्यंत या सवयी ठीक असतात, पण कोणी तुम्हाला कधी सांगितले आहे का की जर तुम्ही एखाद्यासोबत खोली शेअर करत असाल तर दुसऱ्या व्यक्तीला किती त्रास होऊ शकतो. तर बेडवर झोपण्याचे कौशल्य काय आहेत ते जाणून घ्या.

दिवे बंद करून झोपा

जर तुम्हाला उघड्या प्रकाशात झोपण्याची सवय असेल, तर आम्ही तुम्हाला सांगतो की खोलीत एकटे झोपण्यासाठी ही सवय ठीक असू शकते, परंतु जर तुम्ही कोणासोबत खोली शेअर करत असाल, तर आदर्श परिस्थिती म्हणजे दिवे बंद करून झोपणे. प्रत्येकजण प्रकाशात झोपू शकत नाही. संशोधनात असेही दिसून आले आहे की अंधार्या खोलीत झोपल्याने चांगली झोप येते.

फोन आणि आयपॅड बेडवर घेऊन जाऊ नका

फोन आणि आयपॅडमधून निघणारा निळा प्रकाश झोप कमी करतो. म्हणून, जर तुमचा जोडीदार किंवा इतर कोणी खोलीत असेल तर या गोष्टी बेडवर आणू नका, अन्यथा, मला तुमच्याबद्दल माहिती नाही, परंतु तुमच्या शेजारी असलेली व्यक्ती नक्कीच गोंधळून जाईल.

दारू पिऊन झोपू नका

अनेक लोकांचा गैरसमज आहे की दारू पिल्याने चांगली झोप येते. असे केल्याने ते त्यांच्या जोडीदारालाही त्रास देतात. जरी दारूमुळे सुरुवातीला तुम्हाला झोप येऊ शकते, तरी ते तुमच्या झोपेच्या चक्रावर मर्यादा घालू शकते, ज्यामुळे झोपेची गुणवत्ता खराब होऊ शकते. त्याऐवजी, नॉन-अल्कोहोलयुक्त पेये किंवा हर्बल टी निवडा आणि स्वतः शांत झोपा आणि तुमच्या जोडीदाराची झोप बिघडू नका.

तुम्ही काय खाता याकडे लक्ष द्या

तुम्ही काय खाता याचा झोपेवर आणि सामान्य आरोग्यावरही परिणाम होतो. अनेक अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की रात्री झोपेचा त्रास झाल्यास तुम्ही दुसऱ्या दिवशी जंक फूड आणि अस्वास्थ्यकर स्नॅक्स खाण्यास अधिक प्रवृत्त होऊ शकता. म्हणून, झोपण्यापूर्वी तुमचे अन्न काळजीपूर्वक निवडा कारण ते तुमच्या झोपेच्या गुणवत्तेवर परिणाम करू शकते. झोपण्यापूर्वी जड किंवा मोठे जेवण खाल्ल्याने अस्वस्थता येऊ शकते आणि तुमची झोप बिघडू शकते. त्याऐवजी, झोपण्यापूर्वी काही तास आधी हलके स्नॅक्स किंवा लहान जेवण खा. याशिवाय, कार्बोनेटेड पेये, उच्च प्रथिनेयुक्त पदार्थ, गोड पदार्थ देखील टाळा.

जर तुम्हाला झोप येत नसेल तर फिरायला जा

बऱ्याच लोकांना झोप येत नसण्याची सवय असते. आणि यामुळे ते संपूर्ण रात्र अस्वस्थ राहतात आणि त्यांच्या जोडीदाराची झोपदेखील बिघडवतात. अशा परिस्थितीत, झोपण्यापूर्वी फिरायला जावे. जेणेकरून तुम्ही व्यवस्थित झोपू शकाल आणि तुमच्या जोडीदारालाही अस्वस्थता येणार नाही.

खोली आणि बेड स्वच्छ असावे

स्वच्छ आणि व्यवस्थित खोली आरामदायी झोपेसाठी शांत वातावरण निर्माण करते. म्हणून जर तुम्ही कोणासोबत खोली शेअर करत असाल तर त्या खोलीला कचराकुंडी बनवू नका. ती तुमची झोपण्याची जागा आहे आणि ती जागा आरामदायी बनवणे हे तुमचे कर्तव्य आहे. तुमचा पलंग आरामदायी बनवण्यासाठी, चांगल्या दर्जाचे गादी, उशी आणि चादरी निवडा.

दररोज झोपण्याची वेळ निश्चित करा

जर तुम्ही रात्रीचे झोपाळू असाल तर तुम्ही दुसऱ्या व्यक्तीला तुमच्या सवयीने का त्रास देत आहात? तुमच्यासोबत खोली शेअर करणाऱ्या व्यक्तीला कोणतीही गैरसोय होऊ नये म्हणून तुम्हाला तुमच्या झोपण्याच्या सवयी बदलण्याची गरज आहे. दररोज रात्री त्याच वेळी झोपा आणि सकाळी त्याच वेळी उठा.

पोटावर झोपणे योग्य नाही

बऱ्याच लोकांना बेडवर पोटावर झोपण्याची सवय असते. जर तुम्हीही असेच झोपलात तर तुम्हाला तुमची पद्धत बदलावी लागेल. खरं तर, पोटावर झोपणे शरीरासाठी चांगले नाही. यामुळे पाठीचा कणा योग्य स्थितीत राहत नाही. त्याच वेळी, शरीराचे संपूर्ण वजन शरीराच्या मध्यभागी राहते. पोटाशी संबंधित आजारांव्यतिरिक्त, यामुळे शरीराच्या वेगवेगळ्या भागात वेदना देखील होऊ शकतात.

तुम्हाला कधी कोणी सांगितले आहे का की झोपण्याची योग्य स्थिती कोणती आहे?

डाव्या कुशीवर झोपणे ही सर्वोत्तम स्थिती आहे, ज्यामुळे शरीर तंदुरुस्त राहते. त्यामुळे पचनक्रिया देखील सुधारते. तसेच हृदयरोगांशी संबंधित समस्यांचा धोका देखील कमी होतो. गर्भवती महिलांनी विशेषतः डाव्या कुशीवर झोपावे, कारण उजव्या कुशीवर झोपल्याने यकृतावर जास्त दबाव पडतो.

सरळ झोपणे चांगले आहे

पाठीवर झोपणे अनेक प्रकारे फायदेशीर आहे. यामुळे डोके, पाठ, मान आणि कंबरदुखीपासून आराम मिळतो आणि पचनक्रिया देखील सुधारते. पाठीवर झोपल्याने मानेच्या स्नायूंवर जास्त दबाव पडत नाही. ज्यामुळे सकाळी उठल्यानंतर डोकेदुखी, जडपणा आणि मानदुखीच्या समस्येपासून आराम मिळतो.

तसेच या गोष्टी लक्षात ठेवा

दररोज रात्री एकाच वेळी झोपा आणि दररोज सकाळी त्याच वेळी उठा.

झोपण्यापूर्वी इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचा वापर मर्यादित करा.

झोपण्यापूर्वी आराम करा.

दिवसाच्या शेवटी अल्कोहोल आणि कॅफिनसारख्या उत्तेजक पदार्थांपासून दूर रहा.

गादी कंबरेला आधार देणारी असावी.

नंतर डाव्या कुशीवर झोपा झोपा.

दिवसभर झोप का येते?

* गृहशोभिका टिम

रात्री चांगली झोप घेतल्यानंतर तुम्हाला थकवा आणि झोप येते का? तुमच्या शरीरात कोणत्या समस्या निर्माण होत आहेत, ज्यामुळे हे होत आहे. आणि त्यावर उपाय काय?

या समस्येकडे आताच लक्ष दिले नाही तर नंतर या झोपेमुळे आणि थकव्यामुळे डोकेदुखी, शारीरिक दुखणे, कशातही रस नसणे, कामावर किंवा अभ्यासावर लक्ष केंद्रित न करणे, पोटदुखी, बिघाड, अशा अनेक समस्या उद्भवू शकतात. कंटाळा आणि तणाव किंवा नैराश्य इ.

आयुर्वेद सांगतो की दिवसभर थकवा किंवा झोप येण्याची अनेक कारणे असू शकतात. असे होऊ शकते की तुमच्यात शारीरिक बदल होत असतील किंवा मानसिक तणाव असेल. आता जाणून घेऊया अशी कोणती कारणे आहेत ज्यामुळे तुम्ही दिवसभर थकलेले राहतात आणि त्यावर उपाय काय आहे.

  1. झोपण्याची अयोग्य वेळ

रात्रीची झोप व्यवस्थित पूर्ण झाली पाहिजे. तुम्हाला त्रास न होता 6 ते 7 तास झोपावे. झोपण्याच्या तीन ते चार तास आधी चहा किंवा कॉफी पिऊ नये.

  1. तणावापासून दूर राहा

तणाव, नैराश्य, राग इत्यादी गोष्टींचा झोपेच्या पद्धतीवर चांगला परिणाम होतो. ते तुम्हाला थकवतात, ज्यामुळे तुम्ही रात्री नीट झोपू शकत नाही.

  1. जड रात्रीचे जेवण करू नका

अनेकांना वाटतं की रात्री पोटभर झोपले तर चांगली झोप लागेल, पण तसं होत नाही. रात्री पोट थोडे रिकामे ठेवून झोपावे, अन्यथा अन्नाचे पचन नीट होत नाही.

  1. शारीरिक नकारात्मक शक्ती (तमस)

बरेच लोक सुरुवातीपासून आळशी असतात आणि त्यांचा जीवनाकडे पाहण्याचा दृष्टीकोन नेहमीच नकारात्मक असतो. अशा लोकांनी योगा, ध्यान यांचा त्यांच्या दिनक्रमात समावेश करावा जेणेकरून त्यांच्या जीवनात सकारात्मकता येईल.

  1. कोणताही छुपा रोग

मधुमेह यांसारखे काही आजार शरीराला आतून अशक्त बनवतात आणि त्यामुळे दिवसभर झोप लागते. तुम्ही तुमचे उपचार योग्य पद्धतीने करून घ्या आणि निरोगी राहा हे चांगले आहे.

  1. काही लोकांचे शरीर असेच असते

आयुर्वेदानुसार, जर तुम्हाला कफ दोष असेल तर तुम्ही सुरुवातीपासूनच आळसाने भरलेले असाल. तुम्हीही या श्रेणीत येत असाल तर रात्री लवकर झोपण्याचा प्रयत्न करा जेणेकरून तुमची झोप योग्य प्रकारे पूर्ण होईल.

दिवसभर ताजेतवाने वाटण्यासाठी आणि रात्री चांगली झोप घेण्याच्या टिप्स

जर तुम्हाला दिवसा खूप झोप येत असेल तर तुम्ही अर्धा तास झोपू शकता. अपचनामुळे तुम्हाला झोप आणि थकवा जाणवू शकतो. अशावेळी तुमच्या आहारात आले आणि काळी मिरी यांना स्थान द्या. जर तुम्हाला हवे असेल तर तुम्ही दुधाशिवाय आल्याचा चहा पिऊ शकता. नियमित व्यायाम करा, ज्यामुळे शरीरातील ऑक्सिजनचे प्रमाण वाढते आणि तुम्हाला फ्रेश वाटते.

तुमच्या खोलीच्या खिडक्या आणि दरवाजे नेहमी उघडे ठेवा, जेणेकरून ताजी हवा आणि प्रकाश आत येईल. यामुळे तुम्ही नेहमी उर्जेने परिपूर्ण असाल.

* खुर्चीवर नेहमी सरळ आणि सतर्क बसा.

* योगासने आणि प्राणायाम करा. हे तुम्हाला उर्जेने भरेल.

* पौष्टिक पदार्थांचे सेवन करा.

* तुमच्या आहारात फळांचा समावेश करा.

तर येईल गाढ झोप

* गरिमा

जीवनाच्या धावपळीत दिवसभर थकलेली व्यक्ती जेव्हा रात्री अंथरुणावर पडते, तेव्हा तिला सुखद गाढ झोपेची अपेक्षा असते. गाढ आणि आरामदायक झोप दिवसभराचा थकवा दूर करून शरीरात नवीन उत्साह भरते.

एका निरोगी माणसासाठी ५-६ तासांची झोप पुरेशी आहे,  तर लहान मुलांसाठी १०-१२ तासांची झोप पुरेशी असते. प्रौढांसाठी ४-५ तासांची झोप पुरेशी असते.

रात्री चांगली झोप न आल्याने अनेक प्रकारच्या शारीरिक समस्यांचा सामना करावा लागतो. डोळ्यांखाली काळी वर्तुळे, घोरणे, चिडचिडेपणा आणि एकाग्रतेत कमतरता, निर्णय घेण्यात अडचण, पोटात गडबड, उदासी, थकवा यासारख्या समस्या डोके वर काढतात.

झोप न येण्याची कारणे

झोप न येण्याची अनेक कारणे असू शकतात. उदा. चिंता, तणाव, निराशा, रोजगाराशी संबंधित समस्या, मानसिक आणि भावनात्मक असुरक्षा वगैरे.

याबरोबरच निश्चित वेळी न झोपणे, चहा किंवा कॉफीचं जास्त सेवन, एखादा त्रास किंवा आजार, उशिरा जेवणे किंवा उपाशी झोपणे, रात्री उशिरापर्यंत टीव्ही, इंटरनेट आणि मोबाइल फोनला चिकटून राहणे, दिवसभर काही काम न करणे इ. कारणेही अनिद्रेची कारणे बनू शकतात.

कशी येईल सुखद झो

* ज्यांना दिवसभर पुन्हा-पुन्हा चहा किंवा कॉफी प्यायची सवय असते, ते रात्री लवकर झोपत नाहीत. चहा किंवा कॉफीमध्ये असलेलं कॅफेन झोपेत बाधा निर्माण करतं. म्हणूनच खास करून झोपण्याच्या अगदी आधी त्यांचे सेवन टाळले पाहिजे.

* आपण जर मानसिकरीत्या एखाद्या गोष्टीवरून काळजीत असाल आणि काही निर्णय घेऊ शकत नसाल, तरीही आपल्या झोपेत बाधा येऊ शकते.

* आपण जर झोपण्याचा प्रयत्न करत असाल, पण झोप येत नसेल, तर उठून थोडा वेळ टीव्ही पाहा. एखादे आवडते पुस्तक वाचा किंवा मग हलके संगीत ऐका. त्यामुळे तुम्हाला चांगली झोप येईल.

* झोपण्यापूर्वी थोड्या वेळासाठी आपले मन एखाद्या खास गोष्टीवर केंद्रित करा. त्यामुळे मनाची चंचलता कमी होईल आणि आपल्याला चांगली झोप येईल.

* रात्री झोपण्यापूर्वी थोडा वेळ फेरफटका मारला पाहिजे. त्यामुळे पचनशक्ती चांगली राहते आणि झोपही आरामदायक येते. डिनरमध्ये जड आहार टाळला पाहिजे.

* जेवल्यानंतर लगेचच झोपू नये. झोपण्याच्या ३ तास आधी जेवण घ्या.

* झोपण्यापूर्वी अंघोळ केल्याने गाढ झोप येते.

* झोपण्याची आणि उठण्याची वेळ निश्चित ठेवा. रोज एकाच वेळी झोपल्याने गाढ झोप लागते.

* झोपताना नेहमी सैल कपडे घातले पाहिजेत.

* रात्री झोपण्यापूर्वी कोमट दुधात हळद मिसळून प्यायल्याने चांगली झोप येते.

* झोपताना खोलीत हलका प्रकाश असला पाहिजे.

* दिवसभर ऑफिसमध्ये बसून काम करावे लागते, त्यामुळे कंबरदुखी, पाठदुखी होते. त्यामुळे रोज व्यायाम जरूर करा. व्यायाम केल्याने वेदना दूर होतील आणि गाढ झोपही येईल.

या टीप्स आजमावल्यानंतरही झोपेची समस्या जशीच्या तशी राहिली, तर डॉक्टरांना भेटा आणि अनिद्रेच्या समस्येवर उपाय करा.

अनलिमिटेड कहानियां-आर्टिकल पढ़ने के लिएसब्सक्राइब करें