* प्रतिभा अग्निहोत्री
‘‘रोमा, माझं जॅकेट कुठे आहे?’’
‘‘ते तुझ्या कपाटात असायला हवं.’’
‘‘मला ते सापडत नाहीये. येऊन मला ते दे. आज माझी एक महत्त्वाची मीटिंग आहे आणि मला इथे कपडे सापडत नाहीत.’’
‘‘जर मी आत्ता आले तर मला जेवण पॅक करायला उशीर होईल.’’
‘‘अरे, मी तुला खूप वेळा सांगितले आहे की माझे सर्व लोकरीचे कपडे माझ्या कपाटात ठेव, पण तू ऐकत नाहीस. तू किचनमध्ये व्यस्त आहेस आणि मी अडचणीत आहे.’’
रोमा आणि तिचा नवरा रोहित यांचे सकाळी भांडण होतं आणि कधीकधी हे छोटे भांडण मोठे रूप धारण करतं.
हिवाळ्यात कोणालाही ब्लँकेटमधून बाहेर पडावेसे वाटत नाही आणि काम करणाऱ्या जोडप्यांना वेळेवर ऑफिसमध्ये पोहोचणे खूप कठीण होते, परंतु या हिवाळ्याच्या दिवसांची सर्वात मोठी खासियत म्हणजे उन्हाळ्याच्या तुलनेत या दिवसात अन्न लवकर खराब होत नाही. जर तुम्ही या दिवसांत या गोष्टी लक्षात ठेवल्या तर तुम्ही या रोजच्या भांडणापासून वाचू शकालच, शिवाय ऑफिसला वेळेवर पोहोचाल:
उपयुक्त आधुनिक गॅझट्स : बँक मॅनेजर असलेल्या सुजाता यांनी एकाचवेळी अन्न शिजवण्यासाठी ४ बर्नर वाला गॅस स्टोव्ह खरेदी केला आहे. ती म्हणते की स्वयंपाकघरात प्रवेश करताच ती डो मेकरमध्ये पीठ आणि राईस कुकरमध्ये तांदूळ ठेवते. ती इलेक्ट्रिक चॉपरमध्ये भाज्या चिरून दोन मिनिटांत शिजवते आणि ती रोटी मेकरमध्ये रोट्या तयार करते. अशा प्रकारे, संपूर्ण जेवण शिजवण्यासाठी तिला फक्त २० मिनिटे लागतात. आजकाल, रोटी मेकर, डो मेकर, राईस कुकर, ब्रेड मेकर, व्हेजिटेबल चॉपर, फूड प्रोसेसर, स्प्राउट मेकर, कॉफी मेकर अशी आधुनिक उपकरणे बाजारात उपलब्ध आहेत ज्यांच्या मदतीने तासनतासांचे काम मिनिटांत करता येते. तुमच्या गरजेनुसार या उपकरणांची मदत घेऊन तुम्ही तुमचे काम खूप सोपे करू शकता.
मोलकरणीची मदत घ्या : राजश्री, जी एका संयुक्त कुटुंबात राहणाऱ्या शाळेतील शिक्षिका आहे, तिच्यासाठी स्वयंपाक करणे आणि दररोज शाळेत पोहोचणे हे खूप कठीण काम असायचे. शाळेत उशिरा पोहोचण्याव्यतिरिक्त, तिला नीट तयारी करता येत नव्हती किंवा नाश्ताही करता येत नव्हता, पण जेव्हापासून तिने तिच्या पगारातून ४ हजार रुपये मोलकरीण ठेवण्यासाठी खर्च केले तेव्हापासून तिच्या आयुष्यात शांती आल्यासारखे वाटते. घरातील बहुतेक कामांसाठी तुम्ही घरकाम करणाऱ्या महिलेची मदत घ्यावी. यासाठी तुम्हाला थोडे जास्त पैसे खर्च करावे लागले तरी कंजूष होऊ नका कारण जेव्हा घरातील काम सुरळीत चालेल तेव्हाच तुम्ही तुमच्या कामावर आणि कुटुंबावर लक्ष केंद्रित करू शकाल.
जेवणाचे नियोजन : दररोज सकाळी रिचाला प्रश्न पडतो की आज काय शिजवायचे. तिने आधीच काहीही नियोजन केलेले नसल्यामुळे, ती मोलकरणीला सांगूही शकत नाही आणि या विचारामुळे बराच वेळ वाया जातो. हे टाळण्याचा सर्वोत्तम मार्ग जेवणाचे नियोजन हा आहे. आठवड्याच्या शेवटी, तुमच्या आठवड्याचा नाश्ता, दुपारचे जेवण, रात्रीचे जेवण आणि दुपारच्या जेवणाचे नियोजन करा. ते रेफ्रिजरेटरवर ठेवा जेणेकरून तुम्हाला दररोज मोलकरणीला सांगावे लागणार नाही. तुम्हाला हवे असल्यास, जेवणाचे नियोजन करताना तुम्ही कुटुंबातील सदस्यांची मदत देखील घेऊ शकता.
पूर्व तयारी : अंजली आणि आरुष एका बहुराष्ट्रीय कंपनीत सॉफ्टवेअर इंजिनिअर आहेत. अंजलीला स्वयंपाक करायला फारसा आवडत नाही आणि आरुषला मोलकरणीने बनवलेले जेवण आवडत नाही. त्याला स्वयंपाक करायलाही आवडते. आरुष म्हणतो, ‘‘ऑफिसहून आल्यानंतर आम्ही दोघेही भाज्या चिरतो, मसाले भाजतो आणि फ्रिजमध्ये ठेवतो. सकाळी आम्ही पाणी घालतो, त्यात मिसळतो आणि शिजवतो. दीदी चपाती आणि पराठे बनवण्याचे काम करते. अशा प्रकारे आम्हाला आमचे आवडते अन्न कमी श्रमात खायला मिळते.
वीकेंड किचनमध्ये साजरा करू नका : सहाय्यक प्राध्यापक शालिनी म्हणतात, ‘‘वीकेंड माझ्यासाठी एका उत्सवासारखे असतात. या दिवशी, वैयक्तिक सौंदर्यासोबतच, मी घर आणि किचनदेखील सजवते. अर्थात, माझे पतीदेखील मला यामध्ये मदत करतात. मला या दिवशी किचनमध्ये अडकून राहणे अजिबात आवडत नाही. मला या दिवशी बाहेर जाऊन जेवायला आवडते. वीकेंडला किचनमध्ये संपूर्ण वेळ घालवण्याऐवजी, तुम्ही मित्रांना भेटण्याचा आणि बाहेर जाण्याचा, मॉलमध्ये जाण्याचा किंवा झोमॅटो किंवा स्विगीकडून ऑर्डर देऊन आराम करण्याचा प्लॅन करावा. हो, या दिवसांमध्ये, मोलकरणीच्या देखरेखीखाली पुढच्या आठवड्याचे जेवणाचे नियोजन करा आणि तयारी करा जेणेकरून तुम्ही कोणत्याही ताण-तणावाशिवाय काम करू शकाल.’’
रेडीमेड फूड आइटम्स : घरी सर्वकाही बनवण्याऐवजी, रेडीमेड फूड वापरून पहा. जर तुम्हाला रेस्टॉरंट आणि हॉटेलमधील जेवण आणि नाश्त्याबद्दल स्वच्छतेची चिंता असेल, तर तुम्ही आजकाल बाजारात उपलब्ध असलेले तयार स्नॅक्स वापरू शकता. आजकाल बाजारात पराठे, मोमोज, सँडविच, भाज्या इत्यादी उपलब्ध आहेत, जे फक्त गरम करून खाऊ शकता. त्याचप्रमाणे, नाश्त्यासाठी दररोज काहीतरी ताजे बनवण्याऐवजी, ओट्स, कॉर्नफ्लेक्स, मुस्ली, सत्तू आणि ब्राऊन ऑम्लेटसारखे जलद, निरोगी जेवण वापरून पहा.
चटण्या आणि डिप्स : पुरेशा प्रमाणात नारळ आणि चणा डाळ यांची पांढरी चटणी, टोमॅटो आणि चणा डाळ यांची लाल साउथ इंडियन चटणी आणि मटार चटणी तयार करा आणि हवाबंद डब्यात ठेवा. डोसा, इडली किंवा उत्तपम बनवताना या चटण्या तुमची तयारी खूप सोपी करतील. हिरवी धणे-पुदिन्याची चटणी आणि लाल चिंचेची चटणी चाट, पकोडे इत्यादींमध्ये देखील खूप उपयुक्त आहे. त्याचप्रमाणे, तुम्ही दही हवाबंद डब्यात देखील ठेवू शकता. जलद डिपिंगसाठी त्यात ओरेगॅनो, चिली फ्लेक्स आणि टोमॅटो सॉस घाला. तुम्ही हे डिपिंग आणि चटण्या ऑफिसमध्ये देखील घेऊन जाऊ शकता.
डबलिंग असणे आवश्यक आहे : प्रेशर कुकर, पोळपाट-लाटणे, तवा, ऑफिस आणि शाळेत नेण्यासाठी जेवणाचे डबे कमीत कमी २ सेट ठेवा जेणेकरून मोलकरीण सकाळी उशिरा आली तर तुम्ही तुमचे काम सुरळीतपणे करू शकाल. या सर्व तयारीत, पतीला त्याच्या पत्नीला नियोजनापासून ते किचनमधील लहान कामांपर्यंत सर्व गोष्टींमध्ये मदत करावी लागेल. असे केल्याने, तुम्हा दोघांनाही तुमच्या व्यस्त आठवड्याच्या जीवनात एकत्र वेळ घालवता येईल, मग हे काम नवीन वर्षापासूनच का सुरू करू नये?
